Μετά ογδόντα έτη: σήμερα και η Κρίση του 1931-32

από kapetanios

ΠΗΓΗ

Τον Σεπτέμβριο του 1931 η Βρετανία εγκαταλείπει τη χρυσή βάση, με άλλα λόγια τη σταθερή βάση του εθνικού της νομίσματος απέναντι στον χρυσό και υποτιμάται αμέσως κατά 20%. Όμως, ο πρωθυπουργός Ελ. Βενιζέλος επέμενε ότι η εγκατάλειψη από την Ελλάδα του «κανόνα του χρυσού» θα επέφερε νομισματική αστάθεια και θα ήταν καταστροφή για τη χώρα ενώ ορίζεται «αμέσως μια νέα ισοτιμία ισοδύναμη με την προηγούμενη, με βάση, αυτή τη φορά, το δολλάριο… στην αυξανόμενη ζήτηση χρυσού και ξένου συναλλάγματος η κυβέρνηση δεν αντέδρασε…

Η Τράπεζα της Ελλάδος εξακολούθησε να χορηγεί συνάλλαγμα χωρίς ποσοτικούς περιορισμούς». (Βεργόπουλος, σ. 26).Το Χρηματιστήριο κλείνει και δεν θα ξανανοίξει παρά τον Δεκέμβριο του 1932.

Ο Ελ. Βενιζέλος τον Νοέμβριο του 1931 δηλώνει ότι θα υπερασπιστεί την πρόσδεση της δραχμής με το δολάριο μέχρι του τελευταίου «μπαλωμένου παντελονιού του Έλληνος» και έτσι καθυστερεί να ενεργήσει αποτελεσματικά. Επίσης, όπως επισημαίνει ο Κ. Κωστής,«ο Βενιζέλος… γνώριζε… ότι τόσο οι κυβερνήσεις, όσο και η Δημοσιονομική Επιτροπή της Κοινωνίας των Εθνών δεν επιθυμούσαν να προχωρήσει η Ελλάδα σε μία μονομερή ενέργεια διακοπής της εξυπηρέτησης του χρέους. Αυτό που παρέβλεπε ήταν ότι όλες οι χώρες στρέφονταν προς τον εαυτόν τους, προσπαθώντας να διασώσουν ό,τι ήταν εφικτό να διασωθεί και αγνοώντας το τι συνέβαινε γύρω τους». Με προσωπικές επαφές του σε Ρώμη, Παρίσι, Λονδίνο και με αίτημα προς τη Δημοσιονομική Επιτροπή της Κοινωνίας των Εθνών ζητούσε την αναστολή για 5 χρόνια της καταβολής των χρεωλυσίων των εξωτερικών δανείων, την αναστολή της εξόφλησης του κυμαινόμενου δημόσιου χρέους και επίσης, να του χορηγηθεί νέο δάνειο 12,5 εκ. δολαρίων καταβλητέων σε 5 ετήσιες δόσεις. «Η συνεχιζόμενη διαρροή χρυσού και συναλλάγματος, παρά τα περιοριστικά συναλλαγματικά μέτρα [που είχαν στο μεταξύ ληφθεί]… είχε ως αποτέλεσμα η ελληνική οικονομία να έλθει σε απελπιστική κατάσταση από τον Ιανουάριο του 1932…

Όμως, η Επιτροπή της ΚΤΕ … που ήλθε στην Αθήνα το Φεβρουάριο του 1932 φάνηκε να είναι πολύ διστακτική για να υποστηρίξει τα ελληνικά αιτήματα» (Βεργόπουλος, σ. 60). Τελικά, η Δημοσιονομική Επιτροπή υπέδειξε μερική αποδοχή τους αλλά το Συμβούλιο της Κοινωνίας των Εθνών που συνήλθε στις 11Απριλίου 1932, στην οποία παρίστατο και ο Βενιζέλος, ύστερα από τέσσερις ημέρες συζητήσεων «δεν ενέκρινεν ούτε την ελληνικήν αίτησιν ούτε τας προτάσεις της Δημοσιονομικής Επιτροπής… Ο Διευθυντής του Δημοσιονομικού τμήματος της Κοινωνίας την Εθνών… είχεν είπει εις τον Εμμανουήλ Τσουδερόν [Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος]: “Εγκαταλείψατε την σταθεροποίησιν. Και αναστείλατε την υπηρεσίαν του δημοσίου χρέους”»Έτσι, την Τετάρτη 27 Απριλίου του 1932 εγκαταλείπεται επίσημα ο «κανόνας του χρυσού» και υιοθετείται η αναγκαστική κυκλοφορία της δραχμής η οποία και υποτιμάται ραγδαία.

Επιπλέον, από τις αρχές Μαϊου 1932 αναστέλλεται επ’ αόριστον η πληρωμή των χρεωλυσίων και των τόκων για όλα τα κρατικά δάνεια, εξωτερικά και εσωτερικά. Επίσης, μεταξύ άλλων μέτρων τα οποία εφαρμόστηκαν στη διάρκεια των επομένων τριών μηνών, αποφασίζεται ότι όλες ανεξαιρέτως οι οφειλές σε ξένο νόμισμα ή συνάλλαγμα, πληρωτέες σε Έλληνες ή αλλοδαπούς που κατοικούν στην Ελλάδα, μετατρέπονται υποχρεωτικά σε οφειλές σε δραχμές, με βάση την τιμή 100 δραχμές=1 δολάριο, απαγορεύεται η εξαγωγή δραχμών, η σύναψη δανείων και οι καταθέσεις σε συνάλλαγμα και τέλος, εγκαθιδρύεται σύστημα ποσοτικών περιορισμών επί των εισαγωγών. Το μέγεθος του εξωτερικού χρέους ανερχόταν περίπου στο 150% του ελληνικού ΑΕΠ.

Η ανεργία στα αστικά κέντρα είχε φθάσει στο 28-30% του συνόλου των μισθωτών. Οι απεργιακοί αγώνες εντείνονταν και τα έξοδα για το ψωμί αντιπροσώπευαν το 40% των οικογενειακών δαπανών. Ο δείκτης της οικονομικής δραστηριότητας έφθασε το 1932 στο κατώτατο σημείο της περιόδου 1925 και 1939 και η Ελλάδα είχε μειώσει τους μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων κατά 6% «για να διαλαλήσει προς τους φιλελεύθερους εταίρους της την επιθυμία της να συμμορφωθεί προς τα διεθνή κρατούντα»

Η κυβέρνηση Βενιζέλου παραιτείται στις 21 Μαΐου 1932 και μέσα στους επόμενους δέκα μήνες θα σχηματιστούν έξι διαφορετικές κυβερνήσεις.

Advertisements

3 Σχόλια to “Μετά ογδόντα έτη: σήμερα και η Κρίση του 1931-32”

  1. Γενικά με τους αναχρονισμούς αυτούς και τις συγκρίσεις κάτι παθαίνω. Όχι μόνο διαφωνώ, αλλά θεωρώ ότι οδηγούν σε λάθος συμπεράσματα, επειδή ουσιαστικά οι αναλογίες πείθουν μόνο με επίκληση στο συναίσθημα κι όχι στη λογική. Βλέπει από τότε έχει αλλάξει τόσο η ζωή όσο και οι αντιλίψεις μας. Τότε το 80% ζούσε στην ύπαιθρο και είχε τα προς το ζην σχετικά εύκολα. Σήμερα το +80% ζει σε πόλεις (με άλλο κόστος ζωής και μακριά από τζάμπα αγαθά βιολογικής επιβίωσης. Τότε είχαν να σκεφτούν μόνο την πείνα (βιολογική ανάγκη), ενώ σήμερα σκεφτόμαστε και την κοινωνική επιβίωση (αγαθά κοινωνικώς επιβεβλημένα, όπως πχ η παραπαιδεία κλπ). Καμία σχέση δεν έχουν οι εποχές. Ας μην πέφτουμε στη λούμπα που κάποιοι οργανώνουν με την τάχα επιστροφή της ιστορίας. Σήμερα βιώνουμε μία άγρια ταξική επίθεση στη μεσαία τάξη.

  2. μπα.. και οι τότε αγροτικές οικογένειες με 10-15 παιδιά δεν τα κατάφερναν να επιβιώσουν.. εδώ που τα λέμε.. κι εγώ δυσκολεύομαι να καταλάβω την χρησημότητα της μεσαις τάξης.. τα έχουμε ξανα πει παλιά.. 🙂 🙂
    βλέποντας όμως κι όλες τις διαφορετικές προσπάθειες.. δεν έχω κάποια λύση.. μάλον ο άνθρωπος έχει ροπή προς τη δυστυχία.. εγώ είμαι άρωστος.. και περνώ καλά.. 🙂 🙂
    καληνύχτα και καλή χρονιά χαρούμενη και δημιουργική 🙂 🙂

  3. το ουσιώδες στην ιστορία, είναι εκείνο που ακολούθησε…
    Οι Ξένοι, από φόβο μήπως χάσουν τα πληρωτέα, έριξαν (ή και παραιτήθηκε από μόνος του οικειοθελώς) τον ΕΒ, και στη συνέχεια ακολούθησε αστάθεια, Βασιλιάς και Δικτατορία. Προφανώς, ήθελαν ηγέτη, που να είναι πρόθυμος μεν, αδίστακτος δε ώστα να μην αφήσει κολυμπιθρόξυλο, από τις υποδομές του κράτους, αρκεί να πληρώνονται οι ξένοι…

    Η περαιτέρω συνέχεια ακόμη πιο γνωστή και επώδυνη… έτσι ώστε να ξέρουμε τι θα ακολουθήσει… 😉

    καλή χρονιά, σε όλους!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: