Διαφθορά και καπιταλισμός: μια αιματοσυγγενική σχέση

από kapetanios

bribe-money

Του Άγγελου  Κ

http://aformi.wordpress.com/2009/09/22/

Η κυβέρνηση Καραμανλή οδηγείτε σε εκλογές μετά από έναν ορυμαγδό σκανδάλων. Είχε παραλάβει την εξουσία με υποσχέσεις για «καθαρή» διακυβέρνηση μετά τον (ξανά η λέξη!) ορυμαγδό των σκανδάλων των κυβερνήσεων Σημίτη. Να λοιπόν το νέο μοντέλο διαδοχής στην κυβερνητική εξουσία: η μια διεφθαρμένη κυβέρνηση διαδέχεται την άλλη.
Από τις πιο στέρεες πεποιθήσεις των ανθρώπων στην Ελλάδα είναι ότι οι πολιτικοί της χώρας πρέπει να συγκαταλέγονται στους πλέον διεφθαρμένους του πλανήτη.  Όπως ισχυρίζονται οι περισσότεροι, «και σε άλλες χώρες υπάρχουν διεφθαρμένοι πολιτικοί» αλλά «στην Ελλάδα μένουν ατιμώρητοι ενώ στις άλλες χώρες κάποιοι τουλάχιστον τιμωρούνται».

Είχα πάντα αντιρρήσεις σε αυτές τις διατυπώσεις. Όχι για την έκταση της διαφθοράς στην Ελλάδα (η οποία είναι πράγματι πολύ μεγάλη), όσο για τον επιφανειακό συγκρητισμό που φέρουν ως απόψεις. Τι να πούμε δηλαδή τότε για την Ιταλία, όπου υπό μία έννοια στην πρωθυπουργία βρίσκεται ένας μαφιόζος! Ή για τις ΗΠΑ όπου η πρώην κυβέρνηση του Μπους πρέπει να έσπασε κάθε προηγούμενο παγκόσμιο ρεκόρ διαπλοκής και καταλήστευσης χρημάτων του δημοσίου.

Σε αυτή τη δημοσίευση θα κάνω μια… περιήγηση στη διαφθορά σε ανεπτυγμένες χώρες. Στο τελευταίο μέρος της δημοσίευσης θα παρουσιάσω τη θεωρητική πλευρά της εμπειρικής διαφθοράς που χαρακτηρίζει όλες τις οικονομικά αναπτυγμένες χώρες. Η παρουσίαση των χωρών δεν είναι ιεραρχική αλλά τυχαία, για να τονιστεί η ομοιότητα της διαφθοράς ανεξάρτητα της ιεραρχικής τους θέσης στο σύγχρονο κόσμο. Και όπως θα δείτε η διαφθορά, αλλά και η αντιμετώπισή της (ή καλύτερα η μη αντιμετώπισή της), είναι εξαιρετικά παρόμοια με την Ελλάδα. Συμβαίνουν και «εις την Εσπερίαν»…
Οι ήρωες του χτες γίνονται οι απατεώνες του σήμερα
Ιρλανδία
2ci7kghΤο 2008 εξαναγκάστηκε σε παραίτηση ο Ιρλανδός πρωθυπουργός Bertie Ahern που μέχρι τότε θεωρείτο ο αρχιτέκτονας του ιρλανδικού «οικονομικού θαύματος». Επί δέκα χρόνια διάφορες εφημερίδες κατηγορούσαν τον Ahern για διαφθορά χωρίς να μπορούν να το αποδείξουν με αδιάψευστα στοιχεία. Τελικά αποδείχθηκε ότι ως υπουργός οικονομικών τη δεκαετία του 1990 έπαιρνε από «φίλους» του επιχειρηματίες (που τους αποκαλούσαν «ο κύκλος») δωράκια ύψους τουλάχιστον 85.000 λιρών. Επιπλέον, επιχειρηματίες του «δώρισαν» ένα σπίτι στο Δουβλίνο με χαριστικά δάνεια.

Γαλλία
Ο πρώην πρωθυπουργός της Γαλλίας Alain Juppe το 2004 καταδικάστηκε για διαφθορά και του απαγορεύτηκε να κατέχει οποιοδήποτε δημόσιο αξίωμα για μια δεκαετία. Ο Juppe, στα τέλη της δεκαετίας του 1980 και αρχές του 1990, χρησιμοποίησε χρήματα για τον δήμο του Παρισιού για να εξαγοράσει πολιτικούς συμμάχους. Επιπλέον επιχειρηματίες κατέθεταν χρήματα στο κόμμα του (RPR).

Ο Juppe είχε χρηστεί από τον τότε πρόεδρο της Γαλλίας Jacques Chirac ως ο διάδοχός του για τις προεδρικές εκλογές του 2007. Η δικαστική απόφαση άνοιξε τον δρόμο για την προεδρία στο μέχρι τότε outsider, τον Νικολά Σαρκοζί.

Ωστόσο ο Chirac αποδείχθηκε πιο διεφθαρμένος από τον Juppe. Λίγα χρόνια αργότερα (2006) αποκαλύφθηκε ότι ο πρώην πρόεδρος της Γαλλίας διατηρούσε σε ιαπωνική τράπεζα (Tokyo Sowa Bank ) λογαριασμό 300 εκατομμυρίων γαλλικών φράγκων!


Γερμανία
helmut-kohl-2009-8-3-10-10-56Ίσως τη μεγαλύτερη πτώση στην ανυποληψία να τη βίωσε ο πρώην καγκελάριος της Γερμανίας Χέλμουτ Κολ. Ο Κολ υπήρξε ο μακροβιότερος Γερμανός καγκελάριος, από το 1982 έως το 1998. Ονειρευόταν να περάσει στην ιστορία ως ο καγκελάριος της γερμανικής ενοποίησης, στο ίδιο σχεδόν ιστορικό στάτους με τον Μπίσμαρκ.

Ωστόσο η αποκαθήλωση του Κολ από το μελλοντικό ιστορικό του βάθρο άρχισε το 1999. Τότε αποκαλύφθηκε ότι ο λομπίστας όπλων Καρλ Χάιντζ Σράιμπερ λάδωνε τόσο το κόμμα του Κολ CDU όσο και τον ίδιο για να κάνει τις business του. Ο Σράιμπερ «λάδωνε» για να γίνονται δουλειές (να πουλιούνται τα τανκς της Thyssen, τα αεροσκάφη της Airbus κ.α) και παράλληλα δωροδοκούσε πολιτικούς. Είχε δώσει χρήματα στον Φραντς Γιόζεφ Στράους, τότε παντοδύναμο πρωθυπουργό της Βαυαρίας και ηγέτη της CSU, και την κλίκα του, αλλά και στα ταμεία του “αδελφού” κόμματος, της CDU του Χέλμουτ Κολ. Ο ίδιος ο γραμματέας του κόμματος, ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε είχε εισπράξει ιδιοχείρως μια… “χορηγία” του Σράιμπερ σε φακελάκι, ενώ και ο καγκελάριος Κολ παραδέχθηκε ότι εισέπραξε χρήματα, περί τα δύο εκατομμύρια μάρκα «για τα ταμεία της CDU» όπως δήλωσε, όχι από τον Σράιμπερ, αλλά από κάποιους, τα ονόματα των οποίων «έχει δώσει τον λόγο της τιμής του» (!) να κρατήσει μυστικά.

Παράλληλα ξεσπάει ακόμα ένα σκάνδαλο με την πώληση των διυλιστηρίων πετρελαίου Leuna στη γαλλική εταιρεία Elf Aquitaine μετά από διαμεσολάβηση του Χέλμουτ Κολ και του Φρανσουά Μιτεράν. Τότε μπήκαν μυστικά στα ταμεία της CDU από την γαλλική εταιρεία πενήντα εκατομμύρια ευρώ.

Ο Σράιμπερ βρίσκεται σήμερα στη φυλακή. Ωστόσο κανείς πρωτοκλασάτος πολιτικός δεν δικάστηκε, ούτε πήγε φυλακή για παθητική δωροδοκία ή έστω για παράνομη είσπραξη δωρεών. Το 2001 δικαστήριο της Βόνης απήλλαξε τον Κολ από τον κίνδυνο να περάσει από δίκη για δωροδοκία. Στην εφημερίδα Αυγή ένας Γερμανός διπλωμάτης δήλωσε:

«Το πρόβλημα με τη δωροδοκία είναι ότι συνήθως τιμωρούνται γι’ αυτή -όταν τιμωρούνται- μόνο όσοι δίνουν τα λεφτά, σχεδόν ποτέ εκείνοι που τα παίρνουν, τα δημόσια πρόσωπα. Και στη χώρα μου, και στη δική σας».


Μια ιταλική ιστορία
MafiaΦυσικά, η Ιταλία αποτελεί το πρότυπο της ευρωπαϊκής αναπτυγμένης καπιταλιστικής χώρας στην οποία κυβέρνηση είναι η ίδια η διαφθορά!

Τα σημερινά κατορθώματα του Μπερλουσκόνι είναι γνωστά και οι εφημερίδες επικεντρώνουν (υπερβολικά) στη σεξουαλική του δραστηριότητα. Με αυτόν τον τρόπο τον καθιστούν σχεδόν συμπαθητικό σ’ ένα τμήμα του ανδρικού πληθυσμού (λόγω φαλλοκρατίας) ενώ οι «σεξουαλικές ατασθαλίες» του αποτελούν πταίσμα στη συνολική διαδρομή του ανδρός.

Υπάρχει η άλλη (σκοτεινή) πλευρά του «φαινόμενου» Μπερλουσκόνι και πραγματικά σοκάρει το γεγονός ότι είναι επικεφαλής της κυβέρνησης σε μια ανεπτυγμένη καπιταλιστική χώρα (και μάλιστα χώρα με τόσο υψηλή κουλτούρα όπως είναι η Ιταλία). Ο πρωθυπουργός της χώρας δεν είναι απλά ένας διεφθαρμένος πολιτικός, αλλά μεγάλο μέρος της δράσης του εμπίπτει στον κοινό ποινικό κώδικα.

Ο Μπερλουσκόνι δεν είναι ένας οποιοσδήποτε πολιτικός. Είναι ο πλουσιότερος καπιταλιστής στην Ιταλία. Ένα μεγάλο κομμάτι της περιουσίας του (αλλά και της πολιτικής του επιτυχίας) προέρχεται (έμμεσα ή άμεσα) από τον έλεγχο που εξασκεί στα ΜΜΕ της χώρας. Στα 2001 ο Μπερλουσκόνι έλεγχε τρία τηλεοπτικά δίκτυα τα οποία κατείχαν το 43% της εθνικής τηλεθέασης και αποσπούσαν το 60% της συνολικής τηλεοπτικής διαφήμισης. Και δεν είναι μόνο η τηλεόραση. Στον Μπερλουσκόνι ανήκει και ο εκδοτικός οίκος Mondadori που κατέχει μερίδιο αγοράς στα βιβλία που αγγίζει το 30%, ενώ εκδίδει και 50 περιοδικά με μερίδιο 38%.

silvio-berlusconi-4_670820cΟ Μπερλουσκόνι κατόρθωσε να γίνει ο πιο πλούσιος άνθρωπος στην Ιταλία χάρις σε χρήματα που προέρχονταν από ξέπλυμα «βρώμικου» χρήματος, εξαγοράζοντας δικαστές και μπάτσους, και έχοντας σχέσεις με τη Μαφία.

Ήδη πριν γίνει πρωθυπουργός (για πρώτη φορά ανέλαβε το Μάη 1994) η επιχειρηματική του αυτοκρατορία, η Fininvest, είχε μπει στο στόχαστρο της ιταλικής δικαιοσύνης. Ο Μπερλουσκόνι από το 1994 έχει κατηγορηθεί για φοροδιαφυγή, για άμεση συνεργασία με τη Μαφία ακόμα και σε δολοφονίες και εξαγορές πολιτικών, δικαστών και στελεχών της οικονομικής εφορίας που είναι εντεταλμένη για τη δίωξη του οικονομικού εγκλήματος.

Αποκαλυπτική είναι η γραμμή άμυνας που είχε όλα αυτά τα χρόνια (υπόγεια φυσικά, όχι ανοικτά διακηρυγμένη, αλλά παρ’ όλα αυτά εμφανείς):

«Η Ιταλία δεν είναι μια συνηθισμένη χώρα. Ο Μπερλουσκόνι δεν έκανε τίποτα διαφορετικό από όσα κάνουν όλοι οι επιχειρηματίες»!

Σε μια Ιταλία που από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 η Αριστερά έχει αρχίσει να συρρικνώνεται σε επικίνδυνα επίπεδα και επομένως δεν υπάρχει ένα αριστερό εναλλακτικό πολιτικό σχέδιο, αυτή η «ρεαλιστική» άμυνα του Μπερλουσκόνι έβρισκε (και βρίσκει) ευήκοα ώτα σε μεγάλο μέρος του ιταλικού πληθυσμού. Αφού όλοι «τα παίρνουν», αυτό είναι το φυσιολογικό και επομένως «μπράβο του που ήταν καπάτσος»! Πρόκειται για μια έκφραση της αδυναμίας των καταπιεσμένων που αφού έχασαν τον ταξικό τους προσανατολισμό, έφτασαν στο σημείο να υποκύπτουν στην «γοητεία» των εκμεταλλευτών τους…


Ευρωπαϊκή Ένωση
money_managementΤο 2003 η βρετανική εφημερίδα «Financial Times» αποκαλύπτει ότι δύο ανώτατα στελέχη της επίσημης στατιστικής υπηρεσίας της E.E., της Eurostat, διασπάθισαν κοινοτικά κονδύλια ύψους περί το ένα εκατομμύριο ευρώ.

Δεν ήταν η πρώτη φορά που ξέσπασε σκάνδαλο στην καρδία του διοικητικού μηχανισμού της Ε.Ε. Το 1999 μια σειρά από σκάνδαλα προκάλεσαν την κατάρρευση της τότε Κομισιόν, υπό τον Ζακ Σαντέρ. Έκτοτε, υποτίθεται, ότι συμφωνήθηκε ένας «κώδικας ηθικής» για να αποφευχθούν νέα σκάνδαλα. Ωστόσο υπάρχουν πολλά «παραθυράκια» σε αυτόν τον «κώδικα ηθικής» τα οποία είναι πολύ αποκαλυπτικά για τις σχέσεις πολιτικών και κεφαλαίου ακόμα και σε προσωπικό επίπεδο. Οι επίτροποι, συμπεριλαμβανομένου και του προέδρου της Κομισιόν, που σήμερα είναι ο Χοσέ Μανουέλ Μπαρόζο, δεν είναι υποχρεωμένοι να δηλώνουν τα ακριβά δώρα που λαμβάνουν υπό μορφή φιλοξενίας, όπως δωρεάν παραμονή σε πολυτελή ξενοδοχεία, επαύλεις και θαλαμηγούς. Το 2008 ο Βρετανός λόρδος Μάντελσον ενώ ήταν επίτροπος Εμπορίου, φιλοξενήθηκε στην Κέρκυρα από τον Ρώσο πολυεκατομμυριούχο επιχειρηματία Ολέγκ Ντερίμπασκα στη θαλαμηγό του.

Μια από τις βασικές αιτίες για την αποχή που καταγράφεται στις ευρωεκλογές σε όλες τις χώρες της Ε.Ε. είναι και η πεποίθηση του μέσου ευρωπαίου ότι η διαφθορά αφθονεί στους θεσμούς της.


ΗΠΑ

6a00d8341c318653ef00e5507abcc48834-800wiΟι ΗΠΑ αποτελούν ίσως τη χώρα όπου η διαπλοκή οικονομικών συμφερόντων και πολιτικής εξουσίας είναι τόσο άμεση ώστε αποτελεί ουσιαστικά θεσμό. Σχεδόν όλοι οι υπουργοί είναι πρώην υψηλά στελέχη των μεγαλύτερων επιχειρήσεων της χώρας. Μετά την αποχώρησή τους από τα κυβερνητικά καθήκοντα ξαναπροσλαμβάνονται από τις ιδιωτικές επιχειρήσεις. Οι πρόεδροι της χώρας προέρχονται (πλην εξαιρέσεων) από την οικονομική ελίτ. Μπορεί να μην είναι τόσο πλούσιοι όσο ο Μπερλουσκόνι, αλλά σαφώς ανήκουν στην υψηλή αστική τάξη.

Αλλά ακόμα και για τις ΗΠΑ (με αυτή την παράδοση), η κυβέρνηση Μπους «υπερέβη τα εσκαμμένα»: ο βαθμός διαπλοκής και άμεσης διαφθοράς εκτοξεύτηκε στη στρατόσφαιρα.

Με το που ανέλαβε η κυβέρνηση Μπους το 2001 βρέθηκε άμεσα μπλεγμένη με το σκάνδαλο Enron, το μεγαλύτερο μεταπολεμικό σκάνδαλο των ΗΠΑ. Τόσο ο αντιπρόεδρος Dick Cheney όσο και ο Γενικός Εισαγγελέας των ΗΠΑ, ο John Ashcroft, αποκαλύφθηκε ότι είχαν λαδωθεί από την εταιρεία!

Η Enron από έβδομη σε μέγεθος εταιρεία των ΗΠΑ με αξία πάνω από 60 δισεκατομμύρια δολάρια χρεοκόπησε το Δεκέμβρη του 2001. Η Enron έλεγχε το μεγαλύτερο μέρος του χονδρεμπορίου αερίου και ενέργειας. Η εταιρεία είχε υιοθετήσει τη «δημιουργική λογιστική» με την οποία προβλεπόμενα μελλοντικά κέρδη από οποιαδήποτε συμφωνία λογίζονταν ως άμεσα κέρδη στα βιβλία της εταιρείας. Συνεπώς, η εταιρία σημείωνε «υποθετικά κέρδη» από οτιδήποτε θα μπορούσε με το χρόνο να ανατραπεί και να μεταβληθεί σε απώλεια. Ωστόσο, όσο η «μηχανή» αυτή λειτουργούσε η εταιρεία δήλωνε τεράστια κέρδη και η μετοχή της στην Wall Street σημείωνε το ένα ρεκόρ μετά το άλλο.

Οι απάτες των επικεφαλής της εταιρίας έπληξαν και τους εργαζομένους της, καθώς οι εισφορές τους για ασφαλιστική κάλυψη πήγαιναν στο μετοχικό κεφάλαιο. Όταν η χρηματιστηριακή αξία της εταιρείας κατέρρευσε το αποτέλεσμα ήταν χιλιάδες υπάλληλοι της Enron να χάσουν τις αποταμιεύσεις τους, τα κονδύλια για τις σπουδές των παιδιών τους και τις συντάξεις τους. Την ίδια στιγμή, τα υψηλά στελέχη της εταιρείας γνωρίζοντας την πραγματική κατάσταση της εταιρείας πουλούσαν τις δικές τους μετοχές και γινόντουσαν εκατομμυριούχοι σε μια μέρα!

Οι σχέσεις της οικογένειας των Μπους με την εταιρεία ήταν γνωστές και μακροχρόνιες. Στα 1992 με πρόεδρο τον Μπους τον πρεσβύτερο, η κυβέρνησή του διόρισε την Commodity Futures Trading Commission με σκοπό τη φιλελευθεροποίηση του εμπορίου ενέργειας. Επικεφαλής της επιτροπής τέθηκε η Wendy Gramm, σύζυγος γερουσιαστή από το Τέξας, με στενές σχέσεις με την οικογένεια των Μπους. Όταν επιτεύχθηκε ο στόχος της φιλελευθεροποίησης, η Gramm προσλήφθηκε στο διοικητικό συμβούλιο της Enron!

Η Enron ήταν από τους κύριους χρηματοδότες του Μπους του νεότερου. Υπολογίζεται ότι από το 1993 μέχρι το 2000 είχε δώσει στον Μπους δυο εκατομμύρια δολάρια.

Στελέχη της κυβέρνησης του Μπους ήσαν στελέχη και μέτοχοι της Enron. Μεταξύ αυτών ο Donald Rumsfeld, πρώην υπουργός άμυνας, η διευθύντρια του υπουργείου οικονομικών Kathleen Cooper, ο διευθυντής του υπουργείου παιδείας Eugene Hickock. Καθόλου τυχαία λοιπόν ο Lay, ιδρυτής και πρόεδρος της Enron, ήταν συχνός θαμώνας του Λευκού Οίκου, μάλιστα συμμετείχε με άλλα στελέχη της εταιρείας σε έξη συσκέψεις με τον αντιπρόεδρο Cheney.

Φυσικά η Enron χρηματοδοτούσε (μια ευγενική αντικατάσταση της λέξης λάδωνε) και τα δυο κόμματα εξουσίας, τόσο τους Ρεπουμπλικάνους όσο και τους Δημοκρατικούς. Από το 1989 η εταιρεία είχε προσφέρει στα ταμεία τους 5,8 εκατομμύρια δολάρια. Στο Δημοκρατικό κόμμα ο πλέον συνδεδεμένος με την Enron ήταν ο πρώην υπουργός οικονομικών των κυβερνήσεων Κλίντον Robert Rubin, ο οποίος (ακλουθώντας την κλασσική διαδρομή για τους πολιτικούς των ΗΠΑ) μετά την υπουργική του θητεία έγινε πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της Citigroup.

Αλλά δεν ήταν εμπλεκόμενος μόνο ο πρόεδρος των ΗΠΑ, και ο αντιπρόεδρος δεν… υστερούσε. Ο αντιπρόεδρος Dick Cheney υπήρξε πρόεδρος της εταιρείας Halliburton (της μεγαλύτερης εταιρείας πετρελαϊκού εξοπλισμού στον κόσμο) μέχρι το 2000. Όταν έγινε αντιπρόεδρος των ΗΠΑ φρόντισε να πάρει η πρώην εταιρεία του συμβόλαια του Πενταγώνου για το Ιράκ πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων και μάλιστα με απευθείας ανάθεση, χωρίς διαγωνισμό!

Στο χειρισμό της τωρινής οικονομικής κρίσης, της «μεγαλύτερης κρίσης από τη δεκαετία του 1930», ο υπουργός Οικονομικών του Μπους ο Χένρι Πόλσον ευνόησε, στο ζενίθ του χρηματοπιστωτικού κραχ το Σεπτέμβρη του 2008, την Goldman Sachs, την τράπεζα στην οποία δούλεψε επί 32 χρόνια.

Ο Πόλσον άφησε την Goldman Sachs και τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου που κατείχε σε αυτήν το 2006, αναλαμβάνοντας υπουργός Οικονομικών της κυβέρνησης Μπους. Σύμφωνα με ντοκουμέντα που δημοσίευσαν οι «New York Times», ο Πόλσον είχε 24 τηλεφωνικές συνομιλίες με το διευθύνοντα σύμβουλο της Goldman Sachs, Λόιντ Μπλανκφέιν, στην πιο κρίσιμη εβδομάδα του χρηματοπιστωτικού κραχ τον Σεπτέμβριο του 2008. Ήταν η εβδομάδα στη διάρκεια της οποίας η ανταγωνίστρια της Goldman, η Lehman Brothers, κατέρρευσε γιατί η κυβέρνηση αρνήθηκε να τη στηρίξει οικονομικά. Αντίθετα ο Πόλσον αποφάσισε να διασώσει την άλλοτε μεγαλύτερη ασφαλιστική εταιρεία του κόσμου, την AIG δαπανώντας 85 δισεκατομμύρια δολάρια. Η Goldman ήταν ο μεγαλύτερος κερδισμένος από αυτές τις αποφάσεις αφού έλαβε περί τα 13 δισεκατομμύρια δολάρια, οφειλόμενα από την AIG. Χρήματα που θα είχε χάσει αν η τελευταία είχε αφεθεί στην τύχη της όπως και η Lehman.


Ιαπωνία
53e921b673Η αντίληψη ότι η «πολιτική είναι βρώμικη» είναι τόσο διαδεδομένη στην Ιαπωνία ώστε οι άνθρωποι θεωρούν δεδομένη τη διαφθορά. Έτσι όταν αποκαλύπτονται περιπτώσεις διαφθοράς δεν σημαίνει αυτό αναγκαστικά ότι τελειώνει η πολιτική καριέρα όσων πολιτικών ενεπλάκησαν σε αυτά. Αντίθετα υπάρχουν αρκετές περιπτώσεις όπου πολιτικοί που καταδικάστηκαν για διαφθορά να επανεκλέγονται…

Επιπλέον η Ιαπωνία έχει κάτι που θυμίζει… Ελλάδα. Το «φακελάκι» είναι και στην Ιαπωνία διαδεδομένο (σε γιατρούς, καθηγητές, κρατικά στελέχη).

Η Ιαπωνία έχει μεγάλη προϊστορία στη διαφθορά. Ο πρώτος Ιάπωνας πρωθυπουργός που εξαναγκάστηκε σε παραίτηση λόγω διαφθοράς ήταν ο Kakuei Tanaka στα 1976. Τη χρονιά εκείνη αποκαλύφθηκε ότι είχε δωροδοκηθεί από την αμερικανική εταιρεία κατασκευής αεροσκαφών Lockheed με 1,8 εκατομμύρια δολάρια για να πουληθούν αεροσκάφη της Lockheed στην αεροπορική εταιρεία της Ιαπωνίας All Nippon Airways. Ο Tanaka όχι μόνο δεν μπήκε φυλακή για το χρηματισμό του αλλά συνέχισε να εκλέγεται στην ιαπωνική βουλή και να είναι ισχυρότατο στέλεχος του κυβερνόντος κόμματος μέχρι το 1985.

Στα 1989 ο Noboru Takeshita έγινε ο δεύτερος πρωθυπουργός που εξαναγκάστηκε σε παραίτηση σε ένα από τα μεγαλύτερα μεταπολεμικά σκάνδαλα της χώρας. Η χρονιά φυσικά δεν είναι τυχαία. Η δεκαετία του 1980 ήταν η εποχή που πραγματοποιείται η άγρια νεοφιλελεύθερη στροφή στις καπιταλιστικές χώρες. Στα τέλη αυτής της δεκαετίας θα σκάσει η χρηματιστηριακή φούσκα που είχε δημιουργηθεί με αποτέλεσμα να οδηγηθεί η ιαπωνική οικονομία σε μακροχρόνια ύφεση που στην ουσία διαρκεί ακόμα. Τότε λοιπόν αποκαλύφθηκε ότι στελέχη και βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος (Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα) έπαιρναν ως αμοιβή μετοχές για «διευκολύνσεις» που έκαναν σε εταιρείες. Στην κορύφωση του σκανδάλου ένας από τους συμβούλους του πρωθυπουργού αυτοκτόνησε…

Ξανά κάτι που θυμίζει Ελλάδα. Η δικαστική έρευνα για το σκάνδαλο κράτησε 13 χρόνια, εξετάστηκαν 322 άτομα, αλλά κανείς δεν καταδικάστηκε! Αργότερα ο Takeshita αποκαλύφθηκε ότι είχε ζητήσει τη συνδρομή της ιαπωνικής Μαφίας για την εκλογή του! Ένας από τους πιο στενούς του συνεργάτες καταδικάστηκε το 1993 για φοροδιαφυγή εκατομμυρίων δολαρίων.

Τα σκάνδαλα λοιπόν στον ιαπωνικό πολιτικό κόσμο είναι ενδημικά. Αναφέρω απλά ενδεικτικά, ότι στα 1998 δυο υπουργοί οικονομικών παραπέμφθηκαν σε δίκη γιατί δωροδοκήθηκαν με 69.000 δολάρια από πέντε εταιρείες. Το 2001 ο πρώην υπουργός εργασίας Masakuni Murakami αποκαλύφθηκε ότι είχε δωροδοκηθεί με 615.000 δολάρια από την εταιρεία KSD.

Αλλά το πραγματικά «μεγάλο φαγοπότι» στην Ιαπωνία αφορά τα δημόσια έργα. Οι κατασκευαστικές εταιρείες κατορθώνουν να πάρουν δημόσια έργα εξαγοράζοντας πολιτικούς και κρατικούς υπεύθυνους. Πάνω από το 90% των δημόσιων έργων γίνονται είτε με απευθείας αναθέσεις χωρίς διαγωνισμούς, είτε (όταν υπάρχουν διαγωνισμοί) με χειραγώγηση των προσφορών. Το αποτέλεσμα είναι μια εκτεταμένη διαφθορά σε όλον τον κρατικό τομέα που ασχολείται με δημόσια έργα. Σύμφωνα με μια μελέτη, το 60% των κρατικών στελεχών που δούλευαν στην κατασκευή δημόσιων δρόμων προσλήφθηκαν μετά τη συνταξιοδότηση τους από τις μεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες ως επιβράβευση της εύνοιας που είχε επίδειξη προς αυτές κατά τα διάρκεια της κρατικής τους θητείας!

Τα οικονομικά σκάνδαλα αρκετές φορές σημαίνουν ότι οι απλοί άνθρωποι πληρώνουν βαρύ φόρο αίματος για να βγάζουν οι καπιταλιστές υπερκέρδη. Η Ιαπωνία είναι, ως γνωστό, μια πολύ σεισμογενής χώρα. Το 2005 και 2006 ξέσπασε ένα τεράστιο σκάνδαλο όταν αποκαλύφθηκε ότι, με τη μέθοδο του λαδώματος κρατικών υπευθύνων, οι κατασκευαστικές εταιρίες, για να κάνουν οικονομία στα υλικά, κατασκεύαζαν κτίρια σε βάρος της σεισμικής τους επάρκειας. Έτσι κτήρια που είχαν χαρακτηριστεί ότι αντέχουν σε σεισμό έντασης 7 στην πραγματικότητα άντεχαν μόνο σε 5…

Συμπερασματικά

Money in handΤο φαινόμενο λοιπόν της διαφθοράς του πολιτικού συστήματος και της διαπλοκής του με τα συμφέροντα των καπιταλιστών είναι παγκόσμιο φαινόμενο και χαρακτηρίζει όλες τις αναπτυγμένες χώρες.

Μια πρώτη εξήγηση του φαινομένου έχει τη δύναμη μιας ολοφάνερης αλήθειας και είναι απλούστατη. Ο καπιταλισμός αναπτύσσεται μέσα από έναν ανελέητο ανταγωνισμό που έχει ως τελικό επίδικο το οικονομικό κέρδος. Το ύψος του κέρδους κάνει τη διαφορά ανάμεσα στην επιτυχία ή την καταστροφή και την εξαφάνιση.

Επομένως, η επίτευξη του κέρδους αναγκαστικά θα επιτευχθεί με όλα τα μέσα, θεμιτά ή αθέμιτα. Από την αρχή της ιστορίας του καπιταλισμού η διαπλοκή της κρατικής, κομματικής και δικαστικής γραφειοκρατίας με τις μεγάλες επιχειρήσεις ήταν αναγκαία για την ανάπτυξη των τελευταίων. Αυτή η διαπλοκή έπαιρνε ολοένα και μεγαλύτερες διαστάσεις όσο ο οικονομικός ρόλος του κράτους μεγάλωνε, δηλαδή σε όλη τη διάρκεια του 20ου αιώνα. Μέσω αυτής της διαπλοκής κάποιες εταιρείες αποκτούσαν πλεονέκτημα σε σχέση με ανταγωνιστές τους.

Από τη δεκαετία το 1980, από την εποχή δηλαδή της νεοφιλελεύθερης στροφής του καπιταλισμού, η διαφθορά και η διαπλοκή έχουν κτυπήσει κόκκινο. Από τότε γιγάντιες δημόσιες επιχειρήσεις (επιχειρήσεις που δημιουργήθηκαν από τα λεφτά των φορολογουμένων, δηλαδή κυρίως των εργαζομένων) ξεπουλήθηκαν έναντι πινακίου φακής στους μεγαλοκαπιταλιστές. Το ξεπούλημα αυτό έφερε αναπόφευκτα και τη γιγάντωση της διαφθοράς στις κυβερνήσεις που ενεπλάκησαν σε αυτές.

Σήμερα, παρά τους μύθους του νεοφιλελευθερισμού, ο ρόλος του κράτους στην οικονομία είναι τεράστιος. Το κράτος (μέσω κρατικών επενδύσεων, καταναλωτικής δαπάνης, κρατικών επιδοτήσεων κλπ) ευθύνεται περίπου για το 40-50% του ΑΕΠ (Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν). Η κρίσιμη σημασία του κράτους αποκαλύφθηκε σε όλο της το μεγαλείο με την τωρινή παγκόσμια οικονομική κρίση. Χωρίς τις κρατικές ενέσεις στην οικονομία (που σημαίνει κρατικά χρήματα στις τράπεζες και τις επιχειρήσεις, δηλαδή σε συγκεκριμένους καπιταλιστές) η οικονομία θα είχε βυθιστεί σε χειρότερη οικονομική κρίση και από αυτή της δεκαετίας του 1930. Όπως είδαμε προηγούμενα στις ΗΠΑ, ο υπουργός Οικονομικών του Μπους, ο Χένρι Πόλσον, ευνόησε στο ζενίθ του χρηματοπιστωτικού κραχ το Σεπτέμβρη του 2008, την Goldman Sachs, σε βάρος της Lehman Brothers.

black-money-and-corruption21Οι πάντες στον κρατικό μηχανισμό (από τον πρωθυπουργό μέχρι το τελευταίο στέλεχος του κρατικού μηχανισμού) γνωρίζουν ότι από τις αποφάσεις τους κάποιοι καπιταλιστές θα διασωθούν για να συνεχίσουν να βγάζουν δισεκατομμύρια σε κέρδη. Πολύ φυσιολογικά λοιπόν τα κρατικά στελέχη ζητούν ένα μερίδιο από τα κέρδη. Αφελής είναι αυτός που πιστεύει ότι η οικονομία είναι δήθεν ουδέτερη και είναι «προς το καλό όλων η οικονομική ανάπτυξη». Η αφέλεια αυτή μπορεί να χαρακτηρίζει κάποιους από τους από κάτω, κάποιους εργαζόμενους χωρίς ταξική συνείδηση, χωρίς ρεαλιστική αντιμετώπιση της πραγματικότητας. Πρόκειται για την αφέλεια της αδυναμίας! Αδυναμία αντίδρασης σε μια κοινωνία ανελέητα ταξική.

Αλλά οι επικεφαλείς της κρατικής εξουσίας (και των αστικών κομμάτων εξουσίας) ούτε αφελείς είναι, ούτε αδύναμοι, ούτε τους λείπει η ταξική συνείδηση. Γνωρίζουν πολύ καλά ότι χάρις στις προσπάθειές τους η οικονομία λειτουργεί «εύρυθμα» (τα σημερινά πακέτα στήριξης προς τους τραπεζίτες είναι η απόδειξη). Επιπλέον γνωρίζουν ότι χάρις στις ιδεολογικές κατασκευές που διασπείρουν στην κοινωνία («η αγορά είναι μονόδρομος», «ο σοσιαλισμός απέτυχε», «αν δεν μεγαλώσει η πίτα δεν μπορεί και να μοιραστεί», «μηδενική ανοχή στους λαθρομετανάστες» κλπ) δημιουργούν την αναγκαία κοινωνική συναίνεση ώστε το σύστημα να λειτουργεί παρά τις αντιθέσεις που αναπόφευκτα γεννά η λειτουργία του καπιταλισμού. Για όλους αυτούς τους λόγους, η ανώτατη κρατική και κομματική ιεραρχία θεωρεί τον εαυτό της μέρος της άρχουσας τάξης και θεωρεί δικαίωμα της να καρπώνεται ένα μέρος των οικονομικών ωφελημάτων.

Υπάρχει, επιπλέον, ένα ακόμα νήμα που συνδέει την κρατική και κομματική γραφειοκρατία με το μεγάλο κεφάλαιο. Ο μεγάλος ρόλος του κράτους, που περιγράψαμε προηγούμενα, σημαίνει ότι πλέον είναι αναγκαία για τη λειτουργία του συστήματος μια ευμεγέθης επαγγελματική γραφειοκρατία τόσο στον κρατικό μηχανισμό όσο και στις κομματικές ιεραρχίες των κομμάτων εξουσίας (που αποτελούν, υπό μια έννοια, προέκταση του κρατικού μηχανισμού). Απλά και ρεαλιστικά, οι συνδρομές των κομματικών μελών δεν επαρκούν για τη στήριξη αυτού του στελεχικού δυναμικού (πολύ περισσότερο που τα κόμματα εξουσίας απομαζικοποιούνται, σε επίπεδο συμμετοχής μελών σε αυτά, καθώς η «ιδεολογία» παίζει ολοένα και περισσότερο δευτερεύοντα ρόλο). Καθώς τα στελέχη σε αυτά τα κόμματα απαιτούν οικονομικές απολαβές αντίστοιχες των στελεχών του ιδιωτικού τομέα, μια μεγάλη αύξηση της κρατικής ενίσχυσης προς αυτά, απλά δεν θα γινότανε ανεκτή από τον απλό κόσμο. Επιπλέον θα ταύτιζε την κομματική με την κρατική γραφειοκρατία, πράγμα που θα κλόνιζε τα ιδεολογικά θεμέλια των κομμάτων. Έτσι ο μόνος δρόμος είναι η οικονομική ενίσχυση των κομμάτων εξουσίας απευθείας από τις μεγάλες επιχειρήσεις (περίπτωση Siemens, Χ. Κολ στη Γερμανία που είδαμε και πιο πριν). Ένα μέρος αυτής της ενίσχυσης από το μεγάλο κεφάλαιο καταλήγει στις τσέπες υψηλών στελεχών (καραμπινάτη διαφθορά) αλλά και ένα μέρος πράγματι χρηματοδοτεί την αναγκαία για τη λειτουργία του καπιταλισμού κομματική (και επομένως κρατική) γραφειοκρατία.

Ωστόσο εδώ χρειάζεται μια διευκρίνηση. Τα παραπάνω δεν σημαίνουν ότι όλα τα κρατικά ή κομματικά στελέχη είναι διεφθαρμένα, ούτε καν ότι η διαφθορά αποτελεί πραγματικό πρόβλημα για το σύστημα.

Σε αυτόν τον κόσμο υπάρχει και ο ρόλος της ιδεολογίας που δεν αφορά μόνο τους από κάτω (τις κυριαρχούμενες τάξεις) αλλά καθορίζει τη συμπεριφορά και στις διευθύνουσες τάξεις. Η ιδεολογία του «εθνικού συμφέροντος», του «κοινωνικού δικαίου», της «ισονομίας» επηρεάζει και το στρώμα της υψηλής γραφειοκρατίας που είναι θεσμικά υπεύθυνη για τη λειτουργία του συστήματος. Έτσι κατά καιρούς εμφανίζονται «αδέκαστοι» δικαστές, οικονομικοί ελεγκτές, ακόμα (γιατί όχι) και πρωθυπουργοί. Ωστόσο δυο πράγματα είναι δεδομένα για τις κυριαρχούμενες τάξεις. Το πρώτο είναι ότι δεν είναι πάντοτε καθόλου εύκολο να διακρίνεις τι είναι το καλύτερο: π.χ. ένας δικαστής που λαδώνεται ή ένας άτεγκτος δικαστής που εφαρμόζει νόμους κομμένους και ραμμένους για τους ισχυρούς (και έτσι είναι σχεδόν το σύνολο των νόμων). Ποιος είναι προτιμότερος, ένας διεφθαρμένος και ανίκανος πρωθυπουργός ή ένας αδιάφθορος και ικανότατος νεοφιλελεύθερος πρωθυπουργός που μπορεί να επιβάλλει κοινωνικά ανάλγητους νόμους στο όνομα «του αναγκαίου και αναπόφευκτου»; Και δεύτερον, οι «άτεγκτοι» δημόσιοι λειτουργοί έχουν πλήρως αποτύχει όχι να εξαλείψουν, αλλά έστω να περιορίσουν τη διαφθορά.

Επιπλέον η διαφθορά δε σημαίνει κατ’ ανάγκην ότι το σύστημα δυσλειτουργεί. Ας πάρουμε για παράδειγμα την περίπτωση του Κ. Μητσοτάκη. Όποιος έχει διαβάσει για την αποστασία και τα γεγονότα της δεκαετίας του 1960, θα γνωρίζει ότι τότε το παλάτι (ασφαλώς με την υποστήριξη κάποιων μεγαλοκαπιταλιστών) εξαγόραζε βουλευτές της Ένωσης Κέντρου με… βαλίτζες χρημάτων. Ο Μητσοτάκης ήταν από τους διοργανωτές (σύμφωνα με διάφορους ιστορικούς όπως για παράδειγμα ο Σπύρος Ν. Λιναρδάτος[1]) των εξαγορών βουλευτών και τα επόμενα χρόνια απέκτησε μια σπουδαία περιουσία. Τα παραπάνω ωστόσο δεν σημαίνουν ότι ο Μητσοτάκης είναι δευτεροκλασάτος πολιτικός για το σύστημα, το αντίθετο μάλιστα. Οι (ενδεχόμενες) μίζες που πήρε αποτελούν μέρος της αμοιβής του για τις υπηρεσίες που πρόσφερε και συνεχίζει να προσφέρει στην άρχουσα τάξη (της οποίας άλλωστε είναι μέλος). Για το ίδιο το σύστημα αυτό δεν αποτελεί σοβαρό πρόβλημα. Ας πάρουμε ένα πιο ακραίο παράδειγμα, την Ιταλία. Παραδοσιακά το πολιτικό κατεστημένο έχει αναπτύξει μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο στενές σχέσεις με την Μαφία. Αυτό δεν εμπόδισε την Ιταλία να βρίσκεται μεταξύ των οκτώ ισχυρότερων οικονομικά κρατών του πλανήτη.

Θεωρητικά, για να λειτουργεί σωστά ο ελεύθερος ανταγωνισμός θα πρέπει, οι καπιταλιστές να ανταγωνίζονται με ίσους όρους και ισονομία (να μην υπάρχει ευνοιοκρατία για κάποιους). Αυτό ωστόσο δεν μπορεί να επιτευχθεί με μαγικό τρόπο, δεν υπάρχουν απόλυτες αρχές που επιβάλλονται αυτόματα επειδή το ισχυρίζεται κάποια «σωστή» θεωρία. Δεν υπάρχει ένας καπιταλισμός πρότυπο από τον οποίο κάθε παρέκκλιση αποτελεί «ανωμαλία». Στον πραγματικό κόσμο του καπιταλισμού, ο «καθαρός» οικονομικός ανταγωνισμός συνυφαίνεται με τη διαπλοκή ακόμα και με την απάτη. Μέσα από αυτή την πολύπλοκη διαδικασία επέρχονται οι συμβιβασμοί και καθορίζονται στο τέλος οι κανόνες του οικονομικού «παιχνιδιού» για όλους.

Μόνο από την πλευρά των εργαζομένων η διαφθορά αποτελεί πραγματικά σκάνδαλο. Την ίδια ώρα που ζητούνται θυσίες από τους εργαζόμενους, οι καπιταλιστές και οι πολιτικοί τους εκπρόσωποι διάγουν προκλητικό βίο καταπατώντας ακόμα και τους νόμους που οι ίδιοι υποτίθεται υπηρετούν.

Από τα παραπάνω είναι προφανές ότι διαφωνώ με τις θεσμικές προσεγγίσεις του θέματος της διαφθοράς από ένα κομμάτι της Αριστεράς. Πριν από χρόνια, τότε που ξεκίναγαν οι εργασίες για την κατασκευή της Αττικής οδού, είχα μια συνομιλία με ένα στέλεχος της Αριστεράς. Επειδή και τότε υπήρχε μια οσμή σκανδάλου για τη σύμβαση, ο συνομιλητής μου τόνιζε την ανάγκη:

«…να υπάρχουν για τα δημόσια έργα, ανεξάρτητες επιτροπές εμπειρογνωμόνων που να αξιολογούν αξιοκρατικά και αντικειμενικά τις υποβαλλόμενες προσφορές»

Του απάντησα ως εξής:

«Δεν είναι καθόλου ρεαλιστική η προσέγγιση του θέματος που κάνεις. Ας δούμε τα πράγματα από κοντά. Ένα τόσο μεγάλο έργο όπως η Αττική οδός, δεν μπορούν να το αναλάβουν παρά μονάχα οι δυο μεγαλύτεροι κατασκευαστικοί όμιλοι στην Ελλάδα. Μιλώντας εντελώς σχηματικά, τα ονόματα είναι τυχαία, θα το αναλάβει είτε ο Μπόμπολας είτε ο Βαρδινογιάννης. Και οι δυο όμιλοι έχουν τις τεχνικές δυνατότητες που απαιτεί το έργο, και των δυο οι προσφορές θα είναι πολύ κοντά η μια στην άλλη. Απλά, δεν υπάρχουν «αντικειμενικά» κριτήρια για το ποιος από τους δυο ομίλους θα το αναλάβει. Το μόνο «αντικειμενικό» κριτήριο είναι ποιος από τους δυο έχει καλύτερες σχέσεις με την κρατική και κομματική γραφειοκρατία που τυχαίνει να βρίσκεται στην κυβέρνηση. Αλλά υπάρχει ένα σοβαρό, γενικότερο πρόβλημα, στη συλλογιστική των «επιτροπών εμπειρογνωμόνων». Θεωρείς ότι μπορούν να υπάρξουν «αδέκαστοι» τεχνοκράτες που ενώ γνωρίζουν ότι ο όμιλος που θα αναλάβει το έργο θα βγάλει κέρδος δισεκατομμύρια ευρώ, αυτοί ως «καλοί και ηθικοί» θα του το προσφέρουν αφιλοκερδώς και θα περιοριστούν στο μισθό που θα πάρουν ως μέλη της επιτροπής. Συμφωνώ ότι σε κάποια επιτροπή μπορούν να βρεθούν «αφελείς» (χρησιμοποίησα άλλη λέξη, αλλά δεν έχει σημασία) τεχνοκράτες. Ωστόσο δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι στις περισσότερες θα βρεθούν όχι «αφελείς» αλλά άνθρωποι αυτού του κόσμου που θα θεωρήσουν ότι από τα δισεκατομμύρια ευρώ που θα κερδίσει ο όμιλος, του οφείλουν ένα κάπως γενναιόδωρο δωράκι. Με άλλα λόγια η διαφθορά δεν αντιμετωπίζεται θεσμικά γιατί είναι θεσμικά εγγεγραμμένη στο σύστημα».

Με κοίταξε με ένα αμήχανο χαμόγελο και είπε:

«Εντάξει η λογική σου είναι κάπως τετράγωνη. Συμφωνώ ότι δεν πρόκειται να εκλείψει η διαφθορά όσο υπάρχει καπιταλισμός, αλλά μπορούμε τουλάχιστον να την περιορίσουμε με ανεξάρτητους θεσμούς».

Λοιπόν, με όσα έγραψα σε αυτή τη δημοσίευση, θεωρώ και αυτόν τον σεμνό και περιορισμένο στόχο υπερβολικά αισιόδοξο…

Φυσικά δεν υποστηρίζω ότι «δεν τρέχει και τίποτα», ότι η διαφθορά (ο συγκεκριμένος δηλαδή τρόπος με τον οποίο διεξάγονται οι οικονομικοπολιτικές δοσοληψίες) πρέπει σε τελική ανάλυση να μην ενδιαφέρει τους από κάτω, τους εργαζόμενους. Κάθε άλλο μάλιστα.

Ο τρόπος που γίνονται οι αναθέσεις έργων, το αν μια επιχείρηση θα λαδώσει για να πάρει δάνειο, αφορά άμεσα όλους του εργαζόμενους και όχι μόνο όσους δουλεύουν σε επιχειρήσεις που σχετίζονται, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, με το δημόσιο. Τα χρήματα που πηγαίνουν για μίζες και δωροδοκίες πολιτικών, είναι χρήματα που προκύπτουν από την εργασία των εργαζομένων και γι’ αυτό θα πρέπει να τα (επανα)διεκδικήσουν και να τους ενδιαφέρει πώς επενδύονται. Τα χρήματα που πηγαίνουν για λαδώματα πολιτικών θα πρέπει να διεκδικούνται για παραγωγικές επενδύσεις, για ενίσχυση του κράτους πρόνοιας, της παιδείας, κλπ.

Επιπλέον, οι εργαζόμενοι θα πρέπει να διεκδικούν το δικαίωμά τους να γνωρίζουν τα οικονομικά της επιχείρησης στην οποία δουλεύουν αλλά και για την οικονομική πολιτική της κοινωνίας στην οποία ζουν. Για να πραγματοποιηθούν τα παραπάνω δεν σημαίνει ότι χρειάζεται να περιμένουμε την έλευση μια «άλλης κοινωνίας». Το εργατικό κίνημα από τη δεκαετία του 1960 είχε διεκδικήσει και είχε καταφέρει να εκπροσωπείται στα διοικητικά συμβούλια των μεγάλων δημόσιων υπηρεσιών. Το ίδιο πρέπει να διεκδικηθεί σε κάθε οικονομική δραστηριότητα που αφορά τα δημόσια έργα, όπου συλλογικά το εργατικό κίνημα να έχει την επίβλεψη. Ωστόσο η απλή εκπροσώπηση δεν επαρκεί. Η εκπροσώπηση, παραδείγματος χάριν, των εργαζομένων στον ΟΤΕ δεν εμπόδισε την ιδιωτικοποίηση του και την επιδείνωση των εργασιακών σχέσεων. Γι’ αυτό λοιπόν θα πρέπει να συνοδευτεί με δικαίωμα βέτο από τον εκπρόσωπο των εργαζομένων. Είναι ο μόνος ρεαλιστικός δρόμος για να χτυπηθεί η διαφθορά. Οι εργαζόμενοι είναι οι μόνοι που έχουν αντικειμενικό συμφέρον κατά της διαφθοράς. Όπως είδαμε, η διαφθορά για τους καπιταλιστές είναι business as usual, δεν αποτελεί σοβαρό πρόβλημα για αυτούς. Οι δε τεχνοκράτες των «εποπτικών επιτροπών» διαφθείρονται εξαιρετικά εύκολα.

Οι εργαζόμενες τάξεις θα πρέπει να αγωνίζονται εναντίον της «διαφθοράς», όχι για να εξασφαλίσουν μια «ηθική και νόμιμη» λειτουργία του καπιταλισμού, δηλαδή για να εξασφαλίσουν ότι η κοινωνία θα ρυθμίζεται από το «νόμο της αγοράς», αλλά για τον ακριβώς αντίθετο λόγο: για να καταφέρουν να ανακόψουν μια πορεία που οδηγεί σε όλο και πιο έντονο προσδιορισμό της πολιτικής από τις ανάγκες της κερδοφορίας του κεφαλαίου. Ο αγώνας των εργαζομένων ενάντια στη διαφθορά πρέπει να αποτελεί μια από τις πτυχές του αγώνα ενάντια στην καταλήστευση του δημόσιου πλούτου και ενάντια στον αυξανόμενο αυταρχισμό της πολιτικής ζωής.

Άγγελος Κ

Πηγές

[1] Σπύρου Λιναρδάτου, Από την εμφύλιο στη χούντα, τόμος Ε, σελ. 278-279 285, εκδόσεις Παπαζήση.

http://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/politics/1583595/Bertie-Ahern-resigns-as-Irelands-Prime-Minister.html

http://www.enet.gr/?i=issue.el.home&date=16/06/2009&s=to-anagnwstiko-ths-teleytaias-selidas

http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/6720459.stm

http://www.economist.com/world/displaystory.cfm?story_id=587107

http://archive.enet.gr/online/online_text/c=111,dt=11.05.2006,id=53336812

http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/1199032.stm

http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=481062

http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=71700

http://www.fromthewilderness.com/free/ciadrugs/bush-cheney-drugs.html

http://factsanddetails.com/japan.php?itemid=799&catid=22&subcatid=146

Advertisements

17 Σχόλια to “Διαφθορά και καπιταλισμός: μια αιματοσυγγενική σχέση”

  1. Καλημέρα

    Μετά την ανάγνωση των παραπάνω πόσο αλήθεια ψεύτικη και υποκριτική φαίνεται η «προσπάθεια καταπολέμησης» της διαφθοράς από την κυβέρνηση που θεωρεί μήτρα της ουσιαστικά τον δημόσιο υπάλληλο . Η διαφθορά κατά τον ΓΑΠ είναι αυτή που εμποδίζει/ παρακωλύει την επιχειρηματικότητα !!! Δεν του είπανε ότι η διαφθορά και η αδιαφάνεια είναι αυτή που δημιουργεί την «επιχειρηματικότητα» στο σημερινό οικονομικό περιβάλλον της παγκοσμιοποίησης και της ανταγωνιστικότητας. Δεν γνωρίζει ότι η διαφθορά του πολιτικού προσωπικού και των κομμάτων που διαχειρίζονται την εξουσία είναι αυτή που εξασφαλίζει την βιωσιμότητα μιας Siemens. Ίσως έχει στο μυαλό του ότι η cosco και εταιρίες από το Κατάρ, που ο ίδιος προσκαλεί δίνοντας γη και ύδωρ στην χώρα μας, αποτελούν φωτεινά παραδείγματα αδιάφθορων . Είναι τα «καθαρά χέρια» που έχει επιλέξει (μέσα από ποιες άραγε διαδικασίες;;) ως βασικούς του συνεργάτες στην προσπάθεια ανάκαμψης της οικονομίας μας.

    Τα “μνημόνια συνεργασίας” είναι η νέες μορφές διαφθοράς, αδιαφάνειας, διαπλοκής της πολιτικής ηγεσίας με τους μεγάλους οικονομικούς παράγοντες (γιατί αυτοί είναι η βασική αιτία της διαφθοράς ) και διακίνησης μαύρου χρήματος ==>και σε αυτές τις νέες μορφές πρωταγωνιστεί αυτός που διατείνεται υποτίθεται την καταπολέμηση τους.

  2. «..Σήμερα, παρά τους μύθους του νεοφιλελευθερισμού, ο ρόλος του κράτους στην οικονομία είναι τεράστιος. Το κράτος (μέσω κρατικών επενδύσεων, καταναλωτικής δαπάνης, κρατικών επιδοτήσεων κλπ) ευθύνεται περίπου για το 40-50% του ΑΕΠ (Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν). Η κρίσιμη σημασία του κράτους αποκαλύφθηκε σε όλο της το μεγαλείο με την τωρινή παγκόσμια οικονομική κρίση. Χωρίς τις κρατικές ενέσεις στην οικονομία (που σημαίνει κρατικά χρήματα στις τράπεζες και τις επιχειρήσεις, δηλαδή σε συγκεκριμένους καπιταλιστές) η οικονομία θα είχε βυθιστεί σε χειρότερη οικονομική κρίση και από αυτή της δεκαετίας του 1930. Όπως είδαμε προηγούμενα στις ΗΠΑ, ο υπουργός Οικονομικών του Μπους, ο Χένρι Πόλσον, ευνόησε στο ζενίθ του χρηματοπιστωτικού κραχ το Σεπτέμβρη του 2008, την Goldman Sachs, σε βάρος της Lehman Brothers.
    Οι πάντες στον κρατικό μηχανισμό (από τον πρωθυπουργό μέχρι το τελευταίο στέλεχος του κρατικού μηχανισμού) γνωρίζουν ότι από τις αποφάσεις τους κάποιοι καπιταλιστές θα διασωθούν για να συνεχίσουν να βγάζουν δισεκατομμύρια σε κέρδη. Πολύ φυσιολογικά λοιπόν τα κρατικά στελέχη ζητούν ένα μερίδιο από τα κέρδη. Αφελής είναι αυτός που πιστεύει ότι η οικονομία είναι δήθεν ουδέτερη και είναι «προς το καλό όλων η οικονομική ανάπτυξη». Η αφέλεια αυτή μπορεί να χαρακτηρίζει κάποιους από τους από κάτω, κάποιους εργαζόμενους χωρίς ταξική συνείδηση, χωρίς ρεαλιστική αντιμετώπιση της πραγματικότητας. Πρόκειται για την αφέλεια της αδυναμίας! Αδυναμία αντίδρασης σε μια κοινωνία ανελέητα ταξική.
    Αλλά οι επικεφαλείς της κρατικής εξουσίας (και των αστικών κομμάτων εξουσίας) ούτε αφελείς είναι, ούτε αδύναμοι, ούτε τους λείπει η ταξική συνείδηση…»

    *

    Νομίζω οτι τα λέει όλα !
    Η διεύρυνσης του όρου «διαφθορά» και η μεταφορά του προβλήματος στις σχέσεις του πολίτη με τις δημόσιες υπηρεσίες δηλαδή στην τελευταία βαθμίδα του φαινομένου είναι εσκεμμένη και αποπροσανατολιστική. Κατά καιρούς διάβασα κάποιες μελέτες που έδειχναν ότι το μέγεθος της διαφθοράς σε αυτά τα επίπεδα στην χώρα μας δεν ξεπερνούν τα 300-400 εκ ευρώ(επιφυλάσσομαι να φέρω στοιχεία αργότερα)
    Ο Παπανδρέου κάνει λόγο για 8δις ευρώ.
    Αυτό που αναρωτιέται κανείς είναι:
    – απλώς δεν ξέρει τι λέει ?
    -ή πρέπει να ψάξουμε τα υπόλοιπα 7,7δις (8δις-300εκ) στην διαπλοκή του ίδιου του πολιτικού συστήματος και στις νομιμοφανείς αποφάσεις , συμφωνίες κλπ ?.
    και τα δύο απο λίγο

  3. Για γέλια και για κλάματα

    http://www.google.com/hostednews/epa/article/ALeqM5jzMIH2vQxguT8Wintt2YxNj5pJfw?docId=9208390

    -Τσίπρας προς τον πρωθυπουργό==> «σας καλωσορίζω στο κοινοβούλιο της διαφθοράς και στη χώρα των διεφθαρμένων»

    -Πετσάλνικος ,πρόεδρος της Βουλής==>«Διακονούμε όλοι πάρα πολύ καιρό σε αυτή την αίθουσα, πρώτη φορά ακούω από αρχηγό κόμματος τέτοιους χαρακτηρισμούς»

    – ΓΑΠ ==>«Με όσα λέτε υιοθετείτε ρατσιστικές αντιλήψεις ξένων δημοσιογράφων που λένε ότι οι οι Ελληνες είναι διεφθαρμένοι και ότι έχουμε τη διαφθορά στο DNA μας. Εγώ ποτέ δεν είπα κάτι τέτοιο. Εγώ είπα ότι υπάρχει πρόβλημα διαφθοράς και πρέπει να την καταπολεμήσουμε και να φτιάξουμε μηχανισμούς. Γιατί υπάρχει διαφθορά και μην κλείνετε τα μάτια σας. Και εμείς αυτό που κάνουμε είναι να φέρουμε φως και διαφάνεια. Χτυπάμε τη διαφθορά με δημοκρατικούς θεσμούς, ανοικτά και με τρόπους που ισχυροποιούν τη διαφάνεια»

  4. επανέρχομαι όπως είχα υποσχεθεί με τα στοιχεία που δείχνουν το ύψος της διαφθοράς στην χώρα μας το οποίο είναι διπλάσιο απ αυτό που θυμόμουν(το αλτσχαίμερ μου έχει πάρει την ανιούσα) αλλά και πάλι απέχει παρασάγγες απ αυτό που περιγράφει ο γιωργάπης κάθε τρεις και λίγο.
    Έχουμε και λέμε λοιπόν:

    http://www.publicissue.gr/1416/corruption-2009/

    «..Στην κορυφή της κατάταξης των φορέων του δημοσίου τομέα, όπου εντοπίζονται περιστατικά διαφθοράς, βρίσκονται για μία ακόμα χρονιά τα Δημόσια Νοσοκομεία, ενώ οι Πολεοδομίες και οι Εφορίες μοιράζονται τη δεύτερη και τρίτη θέση αντίστοιχα, αντιστρέφοντας τη σειρά κατάταξης του 2008. Την πρώτη πεντάδα συμπληρώνουν οι υπηρεσίες του ΙΚΑ και των νομαρχιών. Σημειώνεται ότι το 65% (το 2008 ήταν το 61%) της διαφθοράς στον δημόσιο τομέα εντοπίζεται στις τρεις πρώτες υπηρεσίες (Νοσοκομεία, Πολεοδομίες, Εφορίες). Και στον ιδιωτικό τομέα πρωτοστατούν οι υπηρεσίες υγείας στον εντοπισμό περιστατικών διαφθοράς.

    Το ουσιαστικότερο πόρισμα της έρευνας για το 2009, αφορά στην εκτίμηση του μεγέθους της μικρό-διαφθοράς, το οποίο ανέρχεται περίπου στα 790 εκατομμύρια ευρώ σημειώνοντας αύξηση σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά (περίπου 750 εκατομμύρια το 2008)…»

    *
    Αφού λοιπόν ακόμη και η έρευνα ονοματίζει ως μικρο-διαφθορά αυτά που οι πολίτες (με την πλύση εγκεφάλου που έχουν υποστεί όλον αυτόν τον καιρό) σήμερα θεωρούν ως εχθρό της ανάπτυξης και του συστήματος γενικότερα, που και ποια είναι η Διαφθορά με Δέλτα κεφαλαίο των υπολοίπων 7δις ευρώ για την οποία κανείς δεν κάνει την παραμικρή αναφορά?
    Πως μπορεί να πιστέψει κάποιος που χρησιμοποιεί απλώς την κοινή λογική ότι τα 790 εκ είναι αυτά που μας οδήγησαν στην σημερινή δεινή μας θέση?
    Για ποια ακριβώς «χώρα της διαφθοράς» κάνει λόγο ο πρωθυπουργός .

    υγ

    Ας υπογραμμίσω και τούτο: η έρευνα για την διαφθορά στην χώρα μας γίνεται κατ εντολήν μια παγκόσμιας μη κυβερνητικής οργάνωσης «Διεθνής Διαφάνεια» που δραστηριοποιείται και στην χώρα μας. Το σημειώνω αυτό γιατί σήμερα έχει γίνει πλέον αποδεκτό από όλους ότι οι ΜΚΟ αποτελούν ΤΟ παράδειγμα διαφθοράς, αδιαφάνειας και διαπλοκής με την εξουσία(αλλά αυτή είναι μια άλλη ιστορία)

  5. Εάν η διαφθορά είναι συμφυής με την φθορά των ηθών , μέσω του προσπορισμού αθέμιτων ωφελημάτων , (με άμεσο ή έμμεσο τρόπο) , με απώτερο σκοπό την προσωπική , άμεση , και άδικη , ευδοκίμηση , τότε , για να υπάρξει πια , εμφανής αλλαγή στην δομημένη και πακτωμένη πραγματικότητα στην καθημερινότητα των λαών του γεωγραφικού νότου , πρέπει να αναλάβει την πρωθυπουργία ο Χριστός , τα χαρτοφυλάκια των υπουργείων οι δώδεκα απόστολοι και να αντικατασταθεί το σύνολο του λαού με συντάγματα χερουβίμ και σεραφείμ.
    Όμως , την αλλαγή αυτή , δεν την θεωρώ πιθανή , διότι , όλοι οι αντικαταστάτες είναι very busy από αιώνες και έτσι , προτιμώ να προσδοκώ μια συστιμική μεταλλαγή του νεοτερικού και , ουσιαστικά , του προ-αντιπροσωπευτικού πολιτικού συστήματος.
    Διατηρούμενο εν ζωή το υφιστάμενο πολιτικό σύστημα , κάθε μέτρο για την εξάλειψή της διαφθοράς , δεν μπορεί παρά να έχει απλώς επιδιορθωτικό χαρακτήρα , ενώ η ουσιαστική του εξάλειψη , παραπέμπει με ακρίβεια , σε ένα άλλο πολιτικό σύστημα. Αυτό το άλλο πολιτικό σύστημα , θα ήταν , χωρίς αμφιβολία , η άμεση δημοκρατία , στο μέτρο που η τελευταία , εστιασμένη στον αντίποδα των συστημάτων εξουσίας , θα πραγματοποιούσε , είτε την ολοκληρωτική κατάργηση του αντιπροσωπευτικού θεσμού , είτε τον περιορισμό του σε έναν ρόλο ΄΄θεραπαινίδας΄΄ του δήμου.
    Όμως , το σύστημα αυτό ανήκει στο απόμακρο μέλλον , οπότε μπορεί να υποθέσει κανείς ότι το ζήτημα της διαφθοράς , συνέχεται με τη μετάλλαξη του προ-αντιπροσωπευτικού σε απλώς αντιπροσωπευτικό σύστημα , που καθόλες τις ενδείξεις , διαγράφεται στον ορίζοντα ως αποτέλεσμα της ολοκλήρωσης της πρωτο-ανθρωποκεντρικής οικοδόμησης των νεοτερικών κοινωνιών. Όπως έχουμε βιώσει στο πετσί μας , η αντιπροσωπευτική αρχή συνεπάγεται , όχι μόνον την απόδοση στην κοινωνία της ιδιότητας του εντολέα , αλλά την πολιτειακή της μετάλλαξη , σε …εταίρο της πολιτείας.
    Δυστυχώς , είναι προφανές , ότι και αυτή η αντιπροσώπευση , εγγράφεται ως σχετικά μακρινή προοπτική , διότι δεν αποτελεί μαζικό κοινωνικό αίτημα , του σήμερα.
    Τελικά , η εν προκειμένω αντίφαση , έγκειται στο ότι ενόσω το πρόβλημα της τελικής πολιτειακής μεταβολής παραμένει εκκρεμές , το αίτημα (?) της καταπολέμησης της διαφθοράς , θα τίθεται αποκλειστικά στην φιλοσοφική του βάση , δηλαδή σε ένα πλαίσιο , που αναιρεί – αυθωρεί – την λογική και την μεγάλη του χρησιμότητα.
    Ως εκ τούτων , η επίλυση του μεγίστου αυτού προβλήματος , αποτελεί επιχείρημα της πολιτικής διαπάλης , (τοπικής και Εοκικής) , όχι όμως και ζητούμενο στις μέρες μας.
    Προσδοκώντας ανάσταση συνειδήσεων , προς το παρόν , απλά γελώ με τα τεκταινόμενα , διότι είμαι ακόμη απαραίτητος στην οικογένειά μου και ως γνωστόν τοις πάσι , το γέλιο προφυλάσσει από μια σειρά πολύ δυσάρεστων καταστάσεων , αν έγινα κατανοητός…

    Την καλησπέρα μου και την ευλογία σας.

  6. Συγγνώμη, αλλά αν μόνο στον καπιταλισμό υπάρχει διαφθορά θα επρεπε στίς σοσιαλιστικές χώρες του Ανατολικού μπλόκ να μην υπήρχαν τέτοια φαινόμενα.
    Κι ομως οπως απεδείχθη εκ των υστέρων, η διαφθορά βασίλευε στίς ιεραρχίες του κομματικού μηχανισμού.
    Σε τι συνίσταται λοιπόν το φαινόμενο, στο σύστημα, στην κρατούσα νοοτροπία, σε συλλογικές και ατομικές επιλογές, σε ΤΙ;

    Το μακροσκελές κείμενο του ποστ προτίθεμαι να το διαβάσω με ανεση χρόνου.
    Η ερώτηση μου προήλθε απο τη γενική εννοια του θέματος.

    Υ.Γ. Τα θεμελιώδη χαρακτηριστικά του καπιταλιστικού συστήματος ειναι πολύ πέραν της διαφθοράς οταν το σύστημα μπορεί να εκμεταλλευθεί την ανθρώπινη κοινωνία μεχρις εξαθλίωσης.

  7. @Κάπτεν μου, που πανηγυρίζεις (!) με τα 790 εκατομυριάκια της μικρο-διαφθοράς σε σχέση με τα δις της ΑΛΛΗΣ, ή δεν πρόσεξες, ή παρέλειψες να μας ενημερώσεις ότι αυτά αναφέρονται σε «ΑΝΑΦΕΡΘΕΙΣΕΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΕΣ» ΚΑΙ ΜΟΝΟΝ!
    Κι εσύ που είσαι απ ότι λες ΚΑΙ παιδί της πιάτσας, ξέρεις πολύ-πολύ καλά (υποθέτω δηλαδή & ελπίζω να ξέρεις) ότι αναφέρονται-ικαταγγέλλονται κατά 99,99%, ΜΟΝΟ περιπτώσεις που ΣΤΡΑΒΩΝΟΥΝ από ΜΗ ΤΗΡΗΣΗ της συμφωνίας.
    Καταγγέλλονται δηλαδή (πάει να πει γίνονται γνωστά, αναφέρονται) ΜΟΝΟ περιπτώσεις ΡΙΞΙΜΑΤΟΣ!
    Δε λέω ότι είναι λίγες. Αλλά μέχρι το σημείο να βγάλουμε και συμπεράσματα, έλεος, μας βλέπουν και μας ακούνε, ντροπή!

    Χώρια που είναι ΕΞ ΟΡΙΣΜΟΥ:
    -Ή ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΗ ΑΦΕΛΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΉ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ
    -¨Η ΣΥΝΙΣΤΑ ΕΥΘΕΩΣ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΕΞΑΠΑΤΗΣΗΣ,
    κάθε απόπειρα να εκτιμηθεί ποσοτικά και να προσδιοριστεί μάλιστα αριθμητικά(!) και με ακρίβεια δεκάδων εκατομμυρίων
    (πρβλ 790 εκ. ευρώ, είναι λέει το «όλον»!, τι λες ρε παιδί μου, και όχι 787, λόγου χάρη;) το ύψος μιας μικρο-διαφθοράς, εξαιρετικά εκτεταμένης σε όλο το σώμα μιας κοινωνίας πολύ άρρωστης
    (κι ας λες εσύ μόνος σου, μαζί μόνο με κάποιους εξαιρετικά λιγοστούς άλλους, -ο καθένας για τους δικούς σας λόγους, υποθέτω, και σίγουρα δεν υπαινίσσομαι προθέσεις ή λόγους «ύποπτους»-, ότι πρόκειται για κοινωνία που πλαντάζει δήθεν από υγεία!).

    Νάστε όλοι καλά, και μακριά από νουμεράκια, που είτε από μόνα τους, είτε «αναγιγνωσκόμενα διαγωνίως»,κάνουν μπαμ από χιλιόμετρα, & «σπάνε μύτες»…

  8. Καπεταν Νικολή , ευλογημένος 😀

    *
    Ενη

    εδώ δεν γίνεται λόγος για την διαφθορά υπό την μορφή της κομματικής νομενκλατούρας ( που σαφώς υπήρξε ακόμη και στις χώρες του αν-«υπαρκτού» ) αλλά για την Διαφθορά που προκύπτει από την ανάγκη της ύπαρξης του ίδιου του καπιταλιστικού συστήματος. Ένα σύστημα που βασίζεται ακριβώς σε αυτό που κυρίως ευθύνεται για την διαφθορά , το υπερκέρδος. Για το πολιτικό σύστημα που έχει αναγάγει το κέρδος (και την διαφθορά που υπόσχεται) ως ιδεολογία και όχι την διαφθορά που προκύπτει σαν ακόμη μια πτυχή της ανθρώπινης φύσης όπως πχ η εγκληματικότητα κλπ . Για το σύστημα εκείνο που ακόμη και μια ελάχιστα μειωμένη κερδοφορία των χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων δημιουργεί τριγμούς ικανούς να το γκρεμίσουν συθέμελα.

    *
    Βαγγέλη
    Μετά την τοποθέτηση σου είμαι πλέον σίγουρος ότι ο Γιάννης ο Μαυρής διακρίνεται για την εγκληματική αφέλεια την επαγγελματική ανεπάρκεια και η προσπάθεια του συνιστά ευθέως προσπάθεια εξαπάτησης. Ντροπή! 🙄

    υγ
    κάτι έχεις πάθει τελευταία(πολιτικό ταράκουλο? απόγνωση μπροστά σε αυτό που προβάλει μπροστά σου όλο και περισσότερο ? ταραχή?) δεν εξηγείται διαφορετικά…

  9. http://www.simerini.gr/?section=32&category=1&newsid35=6473
    Η οικονομία της διαφθοράς (Βρόμικο χρήμα, σκάνδαλα και καπιταλισμός)
    Του Χρήστου Γεωργίου, Αναπληρωτή καθηγητή Βιοχημείας, Τμήμα Βιολογίας, Πανεπιστήμιο Πατρών

    Δεν περνά ημέρα που να μη γίνεται αναφορά στα ΜΜΕ για παράνομες οικονομικές δραστηριότητες επιχειρηματιών και διευθυντικών στελεχών, με εμπλεκόμενους κυβερνητικούς αξιωματούχους. Στην χώρα μας το ένα οικονομικό σκάνδαλο διαδέχεται το άλλο, ανεξαρτήτως διακυβέρνησης Ν.Δ. ή ΠΑ.ΣΟ.Κ. Πιο πρόσφατο παράδειγμα είναι το σκάνδαλο της εταιρείας Ακρόπολις Χρηματιστηριακή . Η εν λόγω εταιρεία, σε συνεργασία με κυβερνητικούς διοικητικούς αξιωματούχους ασφαλιστικών ταμείων, πουλούσε κι αγόραζε ομόλογα των αποθεματικών τους σε συμφέρουσες τιμές (για να ρίχνει «στάχτη στα μάτια»), ενώ ορισμένα άλλα τα αγόραζε υπερτιμολογημένα, με αποτέλεσμα την κλοπή 200 εκατ. ευρώ από τουλάχιστον 16 ταμεία μόνο για την περίοδο 2005-2006 [1, 2].

    Κάθε φορά που ξεσπά κάποιο σκάνδαλο, οι εκάστοτε κυβερνώντες μας διαβεβαιώνουν ότι πρόκειται για μεμονωμένο γεγονός που οφείλεται στην «απληστία» κάποιου επιχειρηματία και στην ηθική χαλαρότητα κάποιων «επίορκων» κρατικών αξιωματούχων -έως και «ανίδεων»(!), κατά τον υπουργό οικονομικών κ. Αλογοσκούφη.

    Μας διαβεβαιώνουν δε ότι στο βαθμό που το κράτος δικαίου εκσυγχρονίζεται κι ενδυναμώνεται, η διαφθορά θα τείνει προς εξαφάνιση. Είναι τελικά έτσι τα πράγματα; Μήπως η λέξη «διαφθορά» παραπλανητικά υποδηλώνει ότι μπορεί τελικά να υπάρξει αδιάφθορος καπιταλισμός;

    Η ΔΙΑΦΘΟΡΑ ΕΙΝΑΙ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ

    Το παρελθόν και το παρόν της διαφθοράς και του οικονομικού εγκλήματος δείχνουν ότι και τα δύο είναι συνυφασμένα με την ανάπτυξη της καπιταλιστικής οικονομίας. Πολλά από τα σύγχρονα οικονομικά σκάνδαλα δεν διεκδικούν καμία πρωτοτυπία. Παραλλαγές τους έχουν συνοδέψει την ανάπτυξη του καπιταλισμού από το ξεκίνημά του.

    Για παράδειγμα, τα «καρτέλ» πρωτοπαρουσιάστηκαν στις ΗΠΑ τη δεκαετία του ’30 όταν 5 αυτοκινητοβιομηχανίες και πετρελαιοβιομηχανίες συνέπραξαν για να εξαγοράσουν τις συγκοινωνίες των ηλεκτρικών τρόλεϊ και να τα αντικαταστήσουν με πετρελαιοκίνητα λεωφορεία.

    Το αποτέλεσμα ήταν να εξαφανιστούν τα τρόλεϊ από το 90% των αμερικάνικων πόλεων τη δεκαετία του ’50 [3]. Στο περίφημο κινηματογραφικό έργο Οι Αδιάφθοροι, ο Αλ Kαπόνε εξομολογείται σε μια ομάδα δημοσιογράφων: «Μπορείς να πας μπροστά με τον καλό λόγο κι ένα όπλο παραμάσχαλα παρά μόνο με τον καλό λόγο» [4].

    Αυτό το δόγμα δεν ισχύει κυριολεκτικά και μεταφορικά μόνο για τις εγκληματικές συμμορίες αλλά και για τις επιχειρήσεις και τα καπιταλιστικά κράτη.

    Κάτι που ένα κράτος θεωρεί εγκληματική πράξη -π.χ. την εισβολή των ΗΠΑ στο Ιράκ- ένα άλλο, π.χ. οι ΗΠΑ, το θεωρεί πολεμική πράξη ευγενών κινήτρων. Αυτό που τρέφει τη διαφθορά και διαμορφώνει την αντίληψη των κρατών γι’ αυτή είναι βασικά «υπόθεση χρημάτων», κατά τον Clarence Seward Darrow, περίφημο αμερικάνο δικηγόρο και εξέχον μέλος της γνωστής Αμερικάνικης Ένωσης Πολιτικών Ελευθεριών (American Civil Liberties Union), και ως εκ τούτου άριστο γνώστη του αμερικάνικου καπιταλισμού.

    Σε ομιλία του το 1902 σε κρατούμενους φυλακής του Σικάγο υποστήριξε ότι, «οι ιδιοκτήτες φτιάχνουν νόμους για να προασπίσουν ό,τι κατέχουν. Κτίζουν ένα είδος φράκτη ή μάνδρας γύρω απ’ ό,τι κατέχουν, και διαμορφώνουν το νόμο έτσι ώστε οι απέξω να μην μπορούν να μπαίνουν μέσα.

    Οι νόμοι στην πραγματικότητα οργανώνονται για την προστασία αυτών που κυβερνούν τον κόσμο. Ουδέποτε οργανώθηκαν ή εφαρμόστηκαν χάριν της δικαιοσύνης» [5].

    ΜΟΡΦΕΣ ΒΡΟΜΙΚΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ

    Το οικονομικό έγκλημα είναι ένας από τους καθοριστικούς διαμορφωτές του σύγχρονου καπιταλισμού. Η διαφθορά που το συνοδεύει κορυφώνεται σε περιόδους οικονομικής έκρηξης_ τότε, δηλαδή, που όλοι προσπαθούν να πλουτίσουν.

    Η κερδοσκοπική σπέκουλα και η φημολογία ανεβάζουν στα ύψη τις μετοχές και τα κέρδη. Οι ισολογισμοί επιχειρήσεων φτιασιδώνονται για να συγκαλύψουν τα οικονομικά προβλήματά τους.

    Κι όταν η φούσκα σκάει, αυτά που αποκαλύπτονται είναι συνήθως τα πιο καραμπινάτα σκάνδαλα. Προκειμένου δε να περισωθεί η εικόνα κάποιας στοιχειώδους δικαιοσύνης, μερικές υποθέσεις φτάνουν μέχρι τα δικαστήρια.

    Αυτά τα μέτρα, βέβαια, δεν εξαφανίζουν τη διαφθορά· την περιορίζουν προσωρινά, αποκαθίσταται η εμπιστοσύνη στο καπιταλιστικό σύστημα, και ο φαύλος κύκλος επαναλαμβάνεται.

    Σύμφωνα με τον οικονομολόγο Raymond W. Baker (συνεργάτη των γνωστών αμερικάνικων πολιτικών «δεξαμενών σκέψης» Brookings Institution και Center for International Policy), οι εκρηκτικές διαστάσεις που έχουν λάβει οι οικονομικές ανισότητες -με το 70-90% του παγκόσμιου πλούτου να ανήκει στο 20% του πληθυσμού- οφείλονται σε μεγάλο βαθμό στη διακίνηση βρόμικου χρήματος [6].

    Το βρόμικο χρήμα είναι το κεφάλαιο που κερδίζεται, μεταβιβάζεται ή χρησιμοποιείται παράνομα και είναι τριών ειδών: προϊόν διαφθοράς, εμπορικών παρανομιών και οργανωμένου εγκλήματος· το πρώτο προέρχεται από παράνομες συναλλαγές μέσω δωροδοκίας ή/και κλοπής, με εμπλεκόμενους αξιωματούχους ξένων ή εγχώριων κυβερνήσεων· το δεύτερο σχετίζεται σχεδόν πάντα με τη φοροδιαφυγή· το τρίτο προέρχεται από την ναρκωτικών, όπλων και γενικότερα από το οργανωμένο έγκλημα.

    ΞΕΠΛΥΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΣ

    Από τη δεκαετία του ’60 ο καπιταλισμός έχει δημιουργήσει και διευρύνει ένα παγκόσμιο σύστημα διευκόλυνσης της διακίνησης του βρόμικου χρήματος για δύο βασικούς λόγους.

    Πρώτον, κατά την περίοδο κατάργησης της αποικιοκρατίας (μεταξύ των τελών της δεκαετίας του ’50 και του ’60), όταν 48 χώρες απέκτησαν την ανεξαρτησία τους από τις ευρωπαϊκές δυνάμεις πολλοί εγχώριοι πολιτικοί ηγέτες και επιχειρηματίες χρειάστηκε να βγάλουν κεφάλαια εκτός αυτών των χωρών, κάτι που τους βοήθησαν να κάνουν οι δυτικές τράπεζες.

    Δεύτερον, όταν οι επιχειρήσεις άρχισαν να επεκτείνουν τις δραστηριότητές τους παγκοσμίως, οι περισσότερες υιοθέτησαν ειδικές μεθόδους διακίνησης των κερδών τους όποτε παρίστατο ανάγκη να το κάνουν.

    Το παγκόσμιο σύστημα βρόμικου χρήματος αποτελείται από αλληλένδετα μέρη. Σε χώρες με νόμους που διασφαλίζουν το απόρρητο στις οικονομικές συναλλαγές, στις καταθέσεις και στο «πόθεν έσχες», δίνεται η δυνατότητα δημιουργίας κρυφών τραπεζών κι επιχειρήσεων (π.χ. υπεράκτιων ή offshore, τεχνοβλαστών ή spinoff κ.α.) με άγνωστους ιδιοκτήτες και διευθυντές.

    Έχει υπολογιστεί ότι παγκοσμίως υπάρχουν 1-3 εκ. κρυφές επιχειρήσεις που λειτουργούν με αυτό τον τρόπο [6]. Πολλές από αυτές διαθέτουν ποικίλες νομικές εξόδους διαφυγής. Για παράδειγμα, αν κάποιος ελεγκτικός μηχανισμός «κτυπήσει την πόρτα» του πραγματικού διευθυντή ή του ιδιοκτήτη μιας εταιρείας, αυτοί μπορούν νομικά να εκτρέψουν τον ελεγκτή σε άλλους νόμους διασφάλισης του απόρρητου, με αποτέλεσμα ο επιχειρηματίας να βρίσκεται πάντα ένα βήμα μπροστά από τους ανακριτές ή τους ελεγκτές.

    Το παγκόσμιο σύστημα ξεπλύματος βρόμικου χρήματος, που αξιοποιούν και οι τρεις μορφές του, αναπτύχθηκε στη Δύση για να διευκολύνει την κίνηση του κεφαλαίου από τη μία χώρα στην άλλη και τη φοροδιαφυγή.

    Μεταξύ των δεκαετιών του ’60 και του ’70, οι έμποροι ναρκωτικών χρησιμοποίησαν τα ίδια κανάλια πραγματοποίησης των παράνομων συναλλαγών τους έξω από τα σύνορα των χωρών τους κι εντός του «νόμιμου» οικονομικού συστήματος.

    Αξιοποιώντας την ευκολία διακίνησης βρόμικου χρήματος, και άλλοι εγκληματίες ακολούθησαν τα ίδια κανάλια στις μετέπειτα δεκαετίες (του ’80 και του ’90) μέχρι σήμερα.

    Άπλά, το οργανωμένο έγκλημα διακινεί τα κέρδη του με τους ίδιους μηχανισμούς που έχει αναπτύξει ο καπιταλισμός για την διακίνηση του διεφθαρμένου και του εμπορικού βρόμικου χρήματος.

    Επομένως, δεν είναι οι μεγαλέμποροι ναρκωτικών, τα αφεντικά των συνδικάτων του εγκλήματος και οι τρομοκράτες εκείνοι που ανακαλύπτουν νέους τρόπους διακίνησης των παράνομων κερδών και εκτέλεσης των συναλλαγών τους, όπως αφήνουν οι κυβερνήσεις των δυτικών χωρών να πιστεύει η κοινή γνώμη.

    Βέβαια, αυτός ο μύθος του παντοδύναμου «οργανωμένου εγκλήματος» αξιοποιείται από τις πολιτικές ελίτ του καπιταλισμού διότι «συμβάλλει στη δημιουργία εχθρικών ειδώλων…και συντελεί αποφασιστικά στη συνοχή των μελών του κοινωνικού συνόλου», ενώ παράλληλα «δημιουργεί πίεση στην κοινή γνώμη να υποστηρίζει τις επιλογές του πολιτικού συστήματος χωρίς όρους» [7]

    Η ευκολία με την οποία το βρόμικο χρήμα διακινείται παγκοσμίως οφείλεται στη σύνθετη δομή των χωρών «φορολογικών παραδείσων», των νόμων περί απορρήτου, των τραπεζών χωρίς φυσική υπόσταση (τράπεζες κελύφη ή shell banks), των εικονικών επιχειρήσεων (dummy corporations, που δεν τους ακουμπούν νόμοι περί δανεισμού και ακίνητης περιουσίας), των ανώνυμων επενδύσεων, της χρηματιστηριακής χειραγώγησης μετοχών, της ψευδούς τιμολόγησης εμπορικών συναλλαγών και πληθώρας άλλων μεθόδων [8].

    ΠΑΡΑΝΟΜΟ ΚΡΑΤΟΣ

    Όλες οι δυτικές χώρες αφήνουν «παραθυράκια» στους νόμους τους ώστε να διευκολύνονται οι υπόγειες διαδρομές του κεφαλαίου μέσω του παγκόσμιου συστήματος βρόμικου χρήματος και στη συνέχεια να καταλήγει στις δυτικές τράπεζες και τα διάφορα άλλα οικονομικά ιδρύματα [6]. Εξάλλου, οι πιο γνωστοί νόμιμοι μηχανισμοί ξεπλύματος του μαύρου χρήματος είναι τα χρηματιστήρια και τα καζίνο.

    Στις περισσότερες χώρες η ψευδής τιμολόγηση μιας διεθνούς εμπορικής πράξης είναι ποινικό αδίκημα. Εντούτοις, ένα μεγάλο ποσοστό τέτοιων συναλλαγών τιμολογείται ψευδώς διότι οι νόμοι περί ξεπλύματος βρόμικου χρήματος σπανίως εφαρμόζονται.

    Στις Η.Π.Α., έχουν χαρακτηριστεί νομοθετικά περίπου 200 είδη παρανομιών (Ειδικές Παράνομες Δραστηριότητες ή Specified Unlawful Activities) που στοιχειοθετούν το αδίκημα του ξεπλύματος βρόμικου χρήματος.

    Όμως, μόνο 15 από αυτές διώκονται για παρανομίες που διαπράχθηκαν εκτός ΗΠΑ, και αφορούν κυρίως σε βρόμικο χρήμα από ναρκωτικά, τρομοκρατία, δωροδοκία από αξιωματούχους ξένων κυβερνήσεων, τραπεζικές απάτες και παραβίαση συμφωνιών.

    Δεν υπόκεινται στους αμερικάνικους νόμους παρανομίες εκτός των ΗΠΑ που σχετίζονται με απάτες, μετοχές, κλεπταποδοχή αγαθών, διακίνηση προϊόντων μαρκών «μαϊμού», λαθρεμπόριο, δουλεμπόριο, εμπόριο λευκής σαρκός κ.α.

    Η Ε.E. δεν χρησιμοποιεί τέτοιες λίστες παράνομων δραστηριοτήτων αλλά ενθαρρύνει νόμους για την αντιμετώπιση «σοβαρών» εγκλημάτων, με κάθε χώρα-μέλος να αποφασίζει τι σημαίνει «σοβαρό» έγκλημα.

    Εντούτοις, έχει υπολογισθεί ότι από το σύνολο του βρόμικου χρήματος που οι νόμοι των δυτικών χωρών προσπαθούν να ελέγξουν, το 99,9% καταλήγει στις τράπεζες και τα υπόλοιπα οικονομικά ιδρύματά τους [6].

    ΔΙΑΚΙΝΗΣΗ…

    Το βρόμικο χρήμα που διακινείται παγκοσμίως κάθε χρόνο υπολογίζεται στα 1-1,5 τρις δολάρια και κατανέμεται ως εξής: προϊόν διαφθοράς είναι τα 30-50 δις, εμπορικών παρανομιών τα 700-1.000 δις και εγκλήματος τα 331-549 δις δολάρια. Το μισό από αυτό (500 δις δολ.) προέρχεται από αναπτυσσόμενες και μεταβατικές οικονομίες χωρών.

    Έχουν τις πιο αδύνατες νομικές δομές, τις ισχυρότερες εγκληματικές συμμορίες, και τις πιο αρπακτικές πολιτικές και οικονομικές ελίτ, με αποτέλεσμα την κλοπή ακόμα και της όποιας ξένης οικονομικής βοήθειας.

    Αξίζει να σημειωθεί ότι η κάθε μορφής οικονομική βοήθεια από τη Δύση προς τις αναπτυσσόμενες χώρες ήταν περίπου 50 δις δολ. το χρόνο (κατά τη δεκαετία του ’90), ενώ η εξαγωγή μαύρου χρήματος από αυτές ήταν 500 δις δολ. το χρόνο. Δηλαδή, για κάθε 1 δολάριο «βοήθειας» που έδινε η Δύση έπαιρνε κάτω από το τραπέζι 10 δολάρια παράνομου χρήματος [6].

    Το Δίκτυο Φορολογικής Δικαιοσύνης (Tax Justice Network, με έδρα το Λονδίνο) υπολογίζει ότι το βρόμικο χρήμα που φθάνει στη Δύση από φορολογικούς παραδείσους ανέρχεται στα 11 τρις δολάρια.

    Είναι εξαιρετικά μεγάλο ποσό αν λάβουμε υπόψιν ότι το συνολικό ακαθάριστο εθνικό εισόδημα όλων των χωρών είναι περίπου 45 τρις δολ. (για το 2005) [9].

    ΠΕΡΙ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ

    Οι ουσιαστικές διαφορές μεταξύ νόμιμων και παράνομων επιχειρηματικών δραστηριοτήτων είναι δυσδιάκριτες και ρευστές.

    Κι αυτό γιατί το «οργανωμένο» οικονομικό έγκλημα διεξάγεται από κανονικούς επιχειρηματίες, αν εξαιρέσουμε τα παράνομα μέσα που μετέρχονται (βία, εκβιασμοί, δωροδοκία) για να αναπτύξουν τις επιχειρήσεις τους.

    Εξάλλου, ανάλογα παράνομα μέσα χρησιμοποιούν συχνά και οι νόμιμοι επιχειρηματίες. Όλες γενικά οι οικονομικές δραστηριότητες διαβαθμίζονται μεταξύ νομιμότητας και παρανομίας. To παράνομο γίνεται νόμιμο με τη δημιουργία νέων νομοθετικών ρυθμίσεων ή με τη χρήση παράνομων πρακτικών.

    «Η δυναμική της αγοράς είναι εκείνη που κάνει τα όρια της νομιμότητας ρευστά, δημιουργώντας το βασικό πλαίσιο δράσης του παράνομου επιχειρηματία» [7]. Με άλλα λόγια, η σημερινή παράνομη επιχειρηματική δραστηριότητα επιβάλλεται από το κεφάλαιο ως νόμιμη μελλοντική δραστηριότητα.

    Αυτό το συμπέρασμα έχει διατυπωθεί με τον πιο κυνικό και εύγλωττο τρόπο από τον Andrew Young, πρώην πρεσβευτή των ΗΠΑ στα Ηνωμένα Έθνη: «Τίποτε δεν είναι παράνομο αν 100 επιχειρηματίες αποφασίσουν να το κάνουν» [3].

    ΕΝ ΚΑΤΑΚΛΕΙΔΙ

    Το οργανωμένο οικονομικό έγκλημα και η διαφθορά είναι οι σταυροβελονιές με τις οποίες πλέκεται ο καμβάς της καπιταλιστικής οικονομίας. Για δε τους «βασιλικότερους του βασιλέως» εγχώριους θιασώτες του καπιταλισμού, είναι και κάτι παραπάνω.

    Είναι δείγμα υγείας(!), κατά δήλωση του «αδιάφθορου» βουλευτή της Ν.Δ. και πρώην εργατοπατέρα Γιάννη Μανώλη, με αφορμή σκάνδαλα επί διακυβέρνησης Ν.Δ. Σε συνέντευξή του υποστήριξε ότι, «μεμονωμένα φαινόμενα διαφθοράς θα υπάρχουν πάντα…Τώρα, το γεγονός ότι 5-10 στελέχη που έχουν σχέση με τη Νέα Δημοκρατία παρουσίασαν τέτοιες συμπεριφορές, εγώ το θεωρώ υγεία» [10].

    Μετά από όλα αυτά, μόνο ως προκλητικός εμπαιγμός των πολιτών ηχούν οι διαχρονικές κορόνες των πολιτικών ελίτ περί πάταξης της διαφθοράς.

    Εξάλλου, οι παρανομίες δεν δημιουργούν ιδιαίτερες ηθικές αναστολές στις οικονομικο-πολιτικές ελίτ. Πολύ περισσότερο μάλιστα, όταν έχουν εξαγοράσει ποικιλοτρόπως την «άφεση αμαρτιών» από τις εξουσιολάγνες θρησκευτικές ελίτ -για πρώτη θέση στον παράδεισο!

    Παραπομπές
    1. Ελευθεροτυπία, 27-03-2007.
    2. ΗΜΕΡΗΣΙΑ, 19-03-2007.
    3. Nace, T., Gangs of America, Berrett-Koehler Publishers, 2003.
    4. http://en.wikiquote.org/wiki/Al_Capone.
    5. http://www.bopsecrets.org/CF/darrow.htm.
    6. Baker, W.R., Capitalism’s Achilles Heel: Dirty Money and How to Renew the Free-Market System, John Wiley & Sons, 2005.
    7. Λαμπροπούλου, Έφη, Εσωτερική ασφάλεια και κοινωνία του ελέγχου, Κριτική, 2001, σελ. 44-6.
    8. Baker, W.R., Nordin, J. Dirty Money: What the Underworld Understands that Economists Do Not. Economists Voice, January, 2007, The Berkeley Electronic Press: http://www.bepress.com/ev
    9. http://siteresources.worldbank.org/DATASTATISTICS/Resources/GNI.pdf
    10. Νέμεσις, τευχ. 73, Φεβρουάριος 2007.

  10. @Καπετανιε μου, πάλι(;) προφανώς δεν πρόσεξες ή δεν κατάλαβες(;) την αναφορά μου για
    «διαγώνια ανάγνωση των στοιχείων»
    Θα συνιστούσα λοιπόν,
    -περισσότερη προσοχή στην ανάγνωση, και
    -λιγότερη σπουδή στις απαντήσεις…

    Δεν είναι ο Μαυρής ή η ειαρεία του που κρίνεται άλλωστε, αλλά οι δικές σου αναρτήσεις, τα σχόλια και οι απαντήσεις…

  11. Βαγγέλη
    ξεπερνώ στα γρήγορα τις συστάσεις σου και μένω στα ακριβή γραφόμενα σου
    Αντιγράφω από το σχόλιο σου :

    _____________________________
    [] Χώρια που είναι ΕΞ ΟΡΙΣΜΟΥ:
    -Ή ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΗ ΑΦΕΛΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΉ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ
    -¨Η ΣΥΝΙΣΤΑ ΕΥΘΕΩΣ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΕΞΑΠΑΤΗΣΗΣ,
    κάθε απόπειρα να εκτιμηθεί ποσοτικά και να προσδιοριστεί μάλιστα αριθμητικά(!) και με ακρίβεια δεκάδων εκατομμυρίων
    (πρβλ 790 εκ. ευρώ, είναι λέει το “όλον”!, τι λες ρε παιδί μου, και όχι 787, λόγου χάρη;)[]
    _______________________________
    *
    το λοιπόν, δεν κρίνεις τις απόψεις μου αλλά βρίζεις τον ίδιο τον Μαυρή και την εταιρία του που προσδιόρισε και μάλιστα με «ακρίβεια δεκάδων εκατομμυρίων» την μικρο-διαφθορά.
    Βέβαια εκεί στο πα-σοκ εσείς πρέπει να έχετε άλλες δικές σας έρευνες που προσδιορίζουν την διαφθορά περίπου(αλλά όχι ακριβώς?) στα 8 δις.
    Ε, φέρτε τις να τις δούμε !

    έλα καλησπέρα

    (προσπάθησε λίγο παραπάνω , μπορείς 😉

  12. πολύ ωραίο και εμπεριστατωμένο το άρθρο… αν και κάπως στα εγχώρια τα πράγματα είναι διαφορετικά…
    εν τούτοις προς τα εκεί … πνέουμε κι εμείς…

    πάντως απέχουμε παρασάγγας, γιατί άλλο η στημμένη δουλειά άλλο η κομπίνα και άλλο η καθαρόαιμη κλεψιά…

  13. Καπετάνιος 17/10 3,21 μμ.

    Καπετάνιε στο ανω σχόλιο σου μου εξηγεις τη σχέση καπιταλισμού-διαφθοράς ως αποτέλεσμα της επιδίωξης υπερκέρδους.
    Η θεμελιώδης αρχή του καπιταλισμού της επιδίωξης της αυξησης του ποσοστού κερδους ,δεν βασίζεται στα φαινόμενα της διαφθοράς τα οποία ειναι επιμέρους συμπεριφορές ατόμων η και συλλογικών φορέων ,αλλά στίς παραγωγικές σχέσεις στον τομέα της οικονομίας.
    Συνεπώς η διαφθορά ειναι φαινόμενο το οποίο εμφανίζεται περισσότερο στις ατομικές συμπεριφορές και οχι στούς θεσμούς. Η δε πολυνομία και η αδιαφάνεια που επικρατεί στην Ελλάδα ειναι το γόνιμο έδαφος για την ανάπτυξη της διαφθοράς σε ολες τις βαθμίδες της οικονομίας και στο δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα.
    Αν λοιπόν οι κυβερνήσεις ,εντοπίζοντας αυτό το μεγάλο εμπόδιο σε ο,τι αφορά τις σχέσεις διαφάνειας παντού, θεωρήσουν ως πρωταρχικό στόχο την πάταξη του φαινομένου, ισως να φτάσουμε κάποτε σε κοινωνίες οπου ο αποτελεσματικός έλεγχος στις οικονομικές συναλλαγες θα ειναι εκ των ων ουκ ανευ.

    Σε ο,τι αφορά τον έλεγχο για διαφάνεια διεθνώς, αναφέρεται και το κάτωθι λινκ

    ταν, όµως, άραγε ανάγκη να µας υπενθυµίσει τη διαρθρωτική διαφθορά της χώρας µε τη γνωστή δήλωσή του ο κ. Γιούνκερ; Τη γνωρίζαµε. Ηταν καταγεγραµµένη και σε αριθµούς. Σύµφωνα µε τα στοιχεία της Διεθνούς Διαφάνειας (Global Corruption Βarometer), π.χ., το 2004 οι Ελληνες που αναγκάστηκαν να δωροδοκήσουν ήταν το 12% του πληθυσµού. Το 2005 το ποσοστό αυτό ανέβηκε στο 16% και το 2006 έφτασε το 27%. Τέτοιοι αριθµοί ήταν γνωστοί, δηµοσιευµένοι κατ’ επανάληψιν. Ηταν κοινό µυστικό.
    Απο το κύριο αρθρο της εφημερίδας ΤΑ ΝΕΑ σήμερα.

    υγ.
    Μη μου πείτε τα συνήθη, οτι αυτα τα γράφουν τα εντυπα που διάκεινται φίλα στη κυβέρνηση και ολα αυτά τα παρόμοια επιχειρήματα, πληηζ

  14. Ενη
    νομίζω ότι για την «θεμελιώδη αρχή του καπιταλισμού» θα μπλεχτούμε στην μετάφραση.
    Δεν μπορώ να καταλάβω σε ποιο ακριβώς στάδιο (commercial/industrial / financial ) ο καπιταλισμός(capitalism ) μεταλλάσσεται σε μια οικονομία διαφανή ,ουδέτερη και αταξική(προς το καλό όλων )?

    Όσο για το σημερινό δημοσίευμα των νέων, δεν έβαλες το λινκ αλλά εάν το δημοσίευμα κάνει αναφορά στην μελέτη της διαφθοράς του Μαυρή τότε ξαναρίξε και μια ματιά εδώ 😉

  15. Καπετάνιε
    Οκαπιταλισμός ειναι καπιταλισμός σε ολες τις μορφές της οικονομίας (commercial-industrial-financial), σύμφωνα με το δικό σου ορισμό και η επιβιώνει η καταρρέει.
    Προς το παρόν εχει «μεταλλαθχει», ας πουμε, απο τον παραγωγικό τομέα στον χρηματοοικονομικό.
    Πουθενα δεν αναφέρω καμιά μορφή «αταξικου καπιταλισμου»!!! Πώς το εβγαλες αυτό το συμπέρασμα?
    Ειπα οτι στον καπιταλισμό θεμελιώδης αρχή ειναι η «επιδίωξη της αυξησης του ποσοστου κέρδους» με ολα τα μέσα.
    Ομως η διαφθορά ανθεί σε ολα τα κοινωνικο-οικονομικά συστήματα γιατί εχει πολλές παραμέτρους που δεν ειναι ΟΛΕΣ απόρροια του συστήματος αλλά επιλογές ακόμη και ατόμων για ιδιον οφελος. Ηδη στην επικαιρότητα εχουν πολλές φορές αναφερθεί φαινόμενα διαφθοράς διεθνώς ειτε συμβαίνουν στην Κίνα ειτε στη Ρωσσία ειτε στις ΗΠΑ και αλλου παντού…..
    Για τα δικά μας αυτές τις μέρες αναδεικνύονται πολλές μορφές του φαινομένου οπως αναφέρεται και στο πιο κάτω λινκ.

    υγ. Δεν ξέρω γιατί δεν εμφανίσθηκε το σχετικό λινκ, θα προσπαθήσω ξανα.

  16. @Ενη
    «..θεμελιώδης αρχή ειναι η “επιδίωξη της αυξησης του ποσοστου κέρδους” με ολα τα μέσα…»

    Συμφωνώ και επαυξάνω. Γι αυτά τα «μέσα» κάνει λόγο το άρθρο

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: